Hamilelik yaşı hesabında hamile kalındığı düşünülen ilişkinin gerçekleştiği gün esas alınmaz. Tüm dünyada ve terminolojide standart sağlanabilmesi amacıyla sonuncu regl kanamasının ilk günü-son adet tarihi kısaltılmışı SAT- gebeliğin başlangıcı esas alınır.

Gebelik yaşı hesabında ay tabiri kullanılmaz. İnsanlarda hamilelik 280 gün, hafta olarak da 40 haftaya denk gelir.

Sonuçta gebelik hafta olarak tanımlanır ve başlangıcı da son regl kanamasının ilk günüdür. Ay hesabı kullanılmamaktadır.

Hamileliğin hafta olarak takip edilmesi, anne adayı ve doktorun iletişimini kolaylaştırıcı olmaktadır.

Bu konuda hazırlanmış açıklayıcı bilgiler içeren videoyu izlemenizi tavsiye ediyoruz…

Özellikle hamileliğin sonuna yaklaş­tıkça, ayakkabılarınızı çıkarıp bir süre öyle durduğunuzda, daha sonra tekrar giyemediğinizi fark edebilirsiniz. Bu problem şişlikle bağlantılıdır.

Ayrıca, dizinizi sıkan naylon çoraplar (veya dar çoraplar) giymenin bacakları­nızda iz bıraktığını fark edebilirsiniz. Sanki çorap hâlâ üzerinizdeymiş gibi görünebilir. Şişlik oluyorsa dar, hareketi sınırlayıcı kıyafetlerden sakının.

Vücudunuz, hamilelik döneminde bebe­ğin ihtiyaçlarını karşılamak için % 50 ora­nında daha çok kan ve vücut sıvısı üretir. Bu ekstra sıvılardan bazıları sizin vücut dokularınıza sızar. Büyüyen rahminiz pelvik damarları itmeye başladığında vücu­dunuzun alt kısmındaki kan akışı kısmen engellenir. Bu, sıvıyı bacaklarınıza ve ayaklarınıza iter ve şişmeye neden olur.

Aynı zamanda oturma şekliniz bu vü­cut sıvılarının dolaşımını etkiler. Bacak bacak üstüne atmak, ister dizlerinizden ister bileklerden olsun, bacaklarınıza gi­den kan akışını sınırlar. Dolaşımı iyileş­tirmek için bacak bacak üstüne atmayın.

Hamilelikte Karpal Tünel Sendromu

Karpal tünel sendromu, ön kol ve omuzlara kadar genişleyebilecek el ve bilek ağrısı şeklinde tanımlanır. Ağrının nedeni bilekte bulunan med­yan sinirdeki sıkışmadır. Belirtiler; uyuşukluk, titreme veya bir ya da her iki elin iç kısmının yarısında yanma hissi şeklindedir. Aynı za­manda, parmaklarda uyuşukluk ve kullanamama hissi olabilir.

Problem, hamilelik döneminde sı­vı tutma ve bilekte ve kol bölgesin­de şişlik yüzünden ortaya çıkabilir. Kadınların % 25′i hamilelik döne­minde hafif belirtiler yaşarlar ama tedaviye ihtiyaç yoktur. Bütün semptomların bir arada olması teda­vi gerektirir ama buna nadir rastla­nır; bütün hamile kadınların yalnız % 1 ila 2’sinde görülür.

Tedavi belirtilere göre değişir. Kar­pal tünel sendromu ameliyatla tedavi edilebilir; ancak hamilelik sırasında nadiren uygulanır. Hamile kadınlar­da, uyurken veya dinlenirken bileğin düz durmasını sağlamak için çoğun­lukla atel kullanılır. Genellikle belir­tiler doğumdan sonra ortadan kalkar.

Hamileyken Karpal tüneli sendromunun ortaya çıkması bebeğin do­ğumundan sonra da bu problem yü­zünden acı çekeceğiniz anlamına gelmez. Nadir örneklerde, semptom­lar hamilelikten çok uzun süre sonra yinelenebilir. Bu vakalarda ameliyat gerekebilir.

Uyuma Pozisyonları

Düzenli bir şekilde dinlenmenin ve uyurken yan yatmanın öneminden daha önce bahsettik. Artık bunların karşılığını alacağı­nız bir dönem. Uyurken veya dinlenir­ken yan yatmıyorsanız, vücudunuzun su tutmaya başladığını fark edebilirsiniz. Yan yatmak hızla kendinizi daha iyi his­setmenizi sağlar.

Doktorunuza Gitmek

Doktorunuzla olan bütün doğum önce­si randevulara gitmek çok önemlidir. Si­ze bu muayenelerde çok fazla şey olmu­yormuş gibi gelebilir, özellikle de her şey normalse ve iyi gidiyorsa. Ama dok­torunuzun topladığı bilgiler sizin ve be­beğinizin durumu konusunda onun için çok şey ifade eder.

Doktorunuz, bir probleminiz olacağını gösteren belirtileri kontrol eder, örneğin kan basıncındaki değişim, kilodaki deği­şim veya bebeğin yetersiz gelişimi gibi. Bu problemler erken keşfedilmezse, siz ve bebeğiniz için ciddi sonuçlar doğurabilir.

Bebeğiniz 3.25 kg’dan biraz daha faz­la. Hamileliğinizin bu noktasma kadar baş bölgesinden kalçalara kadar olan uzunluğu 36 cm. Bebeğin toplam uzun­luğu 48 cm.

Sizin Büyüklüğünüz Ne Kadar? Siz Ne Kadar Değiştiniz?

Pubik simfizden rahmin tepe noktası­na kadar olan mesafe 36 ila 40 cm’dir. Göbek deliğinizden ölçülürse mesafe yaklaşık 16 ila 20 cm’dir.

Hemen hemen hamileliğin sonundasınız. Kilonuz bu noktadan sonra artmamalı. Doğuma kadar 11.4 ila 15.9 kg ara­sında kalmalı.

Bebeğinizin Büyümesi ve Gelişimi

Bebeğiniz kilo almaya devam eder, hatta hamileliğin son bir ya da iki hafta­sına kadar kilo alır. Bu aşamada, bütün organ sistemleri gelişmiş ve yerli yerin­dedir. Olgunlaşması gereken son organ akciğerlerdir.

- Bebeğiniz Göbek Kordonuna Dolaşabilir mi?

Arkadaşlarınız tarafından ellerinizi başınızın üstünde kaldırmamanız ya da yüksek yerlere uzanmamanız, çünkü bunun göbek kordonunun bebeğin boynuna dolanmasına neden olabilece­ği söylenmiş olabilir. Bu eski kocakarı hikâyesinin herhangi bir doğruluğu yoktur.

Bazı bebekler göbek kordonuna do­laşabilir ve kordonu düğüm yapıp bo­yunlarına dolayabilirler. Ancak, hami­lelik sırasında yaptığmız hiçbir şey bu olaya neden olmaz ya da bunun oluş­masını önlemez.

Dolaşmış bir kordon doğum sürecinde mutlaka problem olmaz. Yalnız kordon, bebeğin boynuna dolanırsa ya da düğüm olursa problem çıkar.

Sizde Oluşan Değişimler

Bu dönemde kendinizi rahatsız ve dev gibi hissetmezseniz gerçekten tuhaf olurdu. Rahminiz pelvisinizi ve karnını­zın büyük bölümünü doldurdu. Yoluna çıkan her şeyi itti.

Hamileliğin bu noktasında kendinizi çok rahatsız hissettiğiniz için bir daha asla hamile olmak istemediğinizi düşü­nebilirsiniz ya da ailenizin artık tamam­landığından emin olabilirsiniz. Bu aşa­mada bazı kadınlar tüplerin bağlanması gibi kalıcı kısırlaştırma konusunda dü­şünürler.

- Doğumdan Sonra Tüplerin Bağlanması

Bazı kadınlar, bebeklerini dünyaya ge­tirdikten sonra henüz hastanedeyken tüplerin bağlanmasını tercih ederler. Eğer daha önce bu konuyu ciddi anlam­da düşünmediyseniz şimdi bu kararı ver­meniz iyi olur.

Bir bebeğin doğumunun ardından kı­sırlaştırma işlemini yaptırmanın bazı avantajları vardır. Hastanedesinizdir ve tekrar hastaneye yatmanıza gerek kal­maz. Ancak, bu dönemde kısırlaştırma yaptırmanın dezavantajları da vardır. İş­lemin kalıcı olduğu ve geri dönüşü ol­madığını göz önünde bulundurmalısınız. Bebeğiniz dünyaya geldikten sonra bir­kaç saat ya da bir gün içinde tüplerinizi bağlatırsanız, daha sonra fikrinizi değiş­tirirseniz pişman olabilirsiniz.

Epidural anestezi yaptırdıysanız tüple­rin bağlanması işleminde anestezi için epiduralı kullanmak mümkündür. Eğer epidural olmadıysanız, anestezi yapıl­ması gerekebilir. Bu işlem genellikle be­beğinizin doğumundan sonra ki sabah yapılır. Çoğunlukla hastanede kaldığınız süreyi uzatmaz.

Kalıcı kısırlaştırma için farklı işlemler uygulanmaktadır. En yaygın olanı göbek deliğinizin altından küçük bir yarık açı­larak yapılır. Fallop tüpleri bu yarıktan görünebilir.
Tüpün bir parçası alınabilir ya da tüpü kapatmak için bir halka ya da klips yer­leştirilebilir. Bu tür bir ameliyatın yapıl­ması genellikle 30- 40 dakika alır.

Başka düşünceleriniz varsa veya emin değilseniz ameliyatı yaptırmayın. Tüp bağlamanın geri dönüşümü olabilir ama çok pahalıdır ve 3-4 gün hastanede kal­mayı gerektirir. Geri dönüşler % 50 etki­lidir ama hamilelik garanti edilemez.

Babaya Tavsiye

Siz ve eşiniz doğum odasında kimin olmasını istiyorsunuz? Bir bebek sa­hibi olmak eşsiz ve harika bir dene­yimdir. Bazı çiftler doğum sırasında yalnız olmanın samimiyetini ve giz­liliğini tercih ederler. Bazı çiftler ise çeşitli aile Üyelerinin ve arkadaşları­nın bu deneyimi onlarla paylaşmala­rını isterler. Eğer bu konulan şimdi­den konuşursanız her ikinizin ne is­tediğine birlikte karar verebilirsiniz. Her şeyden önce bu sizin bebeğini­zin doğumu.

39. Hafta İçin Tavsiye

Bebeğiniz doğana kadar bebek hedi­yelerinin ve diğer hediyelerin etiket­lerini çıkarmayın. Hediyenin boyu, rengi ve “cinsiyeti” size uymazsa değiştirmek zorunda kalabilirsiniz.

Bu hafta ile bebeğiniz yaklaşık 2.75 kg. Baş bölgesinden kalçalara kadar olan uzun­luğu 34 cm ve toplam uzunluğu 46 cm.

Sizin Büyüklüğünü Ne Kadar? Siz Ne Kadar Değiştiniz?

Pubik simfizden ölçüldüğünde, rah­min tepe noktasına kadar olan ölçü 36 cm. eğer göbek deliğinden ölçerseniz rahmin tepe noktasına kadar 14 cm’den daha fazla.

Karnınızda hiç yer kalmamış gibi his­sedebilirsiniz! Rahminiz son birkaç haf­tada bebek içinde büyüdükçe daha fazla büyüdü. Artık rahminiz büyük bir olası­lıkla kaburga kemiğinizin hemen altında.

Bebeğinizin Büyümesi ve Gelişimi

- Bebeğinizin Akciğerlerinin ve Solunum Sisteminin Olgunlaşması

Bebeğinizin gelişiminin önemli bir bö­lümü akciğerlerin ve solunum sisteminin olgunlaşmasıdır. Prematüre bir bebekte en çok görülen problem, yenidoğanda solunum zorluğu sendromudur. Bu prob­lem ayrıca hiyalin zarı hastalığı olarak isimlendirilir. Bu durumda, akciğerler ta­mamen olgun değildir ve bebek yardım­sız kendi kendine nefes alamaz. Oksijen gereklidir. Bebeğin nefes alması için bîr makine örneğin bir vantilatör gerekebilir.

1970′lerin başında, bilim adamları fetal akciğer olgunluğunu değerlendirmek için iki yöntem geliştirdiler. Her ikisinde de bir amniyosentez testi yapılabilir. Bi­rinci yöntem L/S oranı, doktorların, be­beğin doğumdan sonra kendi başına ne­fes alıp alamayacağını önceden belirle­melerini sağlar.

L/S oranı testi genellikle en azından 34. haftaya kadar bir bebeğin akciğerle­rinin olgunlaştığını göstermeyebilir. Bu dönemde, amniyotik sıvıdaki iki faktör arasındaki ilişki değişir. Sfingomiyelin aynı kalırken lesitin düzeyleri yükselir. Bu iki faktörün düzeyleri arasındaki oran bebeğin akciğerlerinin olgunlaşıp olgunlaşmadığını gösterir.

Fosfatidil gliserol (PG) testi doktorla­rın bebeklerin akciğerlerinin olgunluğu­nu değerlendirmeleri için bir başka yön­temdir. Amniyotik sıvıda fosfadil gliserol varsa (pozitif sonuç) bebek doğumda bü­yük olasılıkla solunum zorluğu çekmez.

Akciğerlerdekİ spesifik hücreler do­ğumdan hemen sonra solunum için zo­runlu olan kimyasalları üretirler. Yenidoğan bir bebeğin nefes almasının önemli bir bölümü surfakta tarafından belirlenir. Prematüre doğan bir bebeğin akciğerle­rinde surfakta bulunmayabilir. Surfakta solunum zorluğu sendromunu önlemek için yenidoğan bir bebeğin akciğerlerine doğrudan verilebilir. Kimyasal madde bebek tarafından hemen kullanılması için mevcuttur. Surfakta tedavisi alan birçok prematüre bebeğin solunum ci­hazlarına bağlanmaları gerekmez, kendi başlarına nefes alabilirler!

- Bebeğiniz Nasıl Duruyor?

Hamileliğin hangi noktasında dokto­runuz bebeğinizin doğum için pozisyon aldığını söyleyebilir, örneğin bebeğin başı aşağıda mı yoksa bebek ters mi? Bebek ne zamana kadar şu andaki pozis­yonunda kalacak?

Genellikle hamileliğin 32. ve 34. haf­taları arasında bebeğin başının karnını­zın altında olduğunu hissedebilirsiniz, bazı kadınlar bebeğin farklı bölümlerini bundan daha erken hissedebilirler. Ama bebeğin başı, henüz dokunulduğunda baş olduğunu belirleyebilecek kadar sert olmayabilir.

Fetal kafatasında kalsiyum depolan­dıkça baş yavaş yavaş sertleşir. Bebeği­nizin başı farklı bir his verir. Doktorunu­zun ters bir bebekle hissettiğinden farklıdır. Ters pozisyon yumuşak, yuvarlak bir his verir.

32. ila 34. haftalardan başlayarak dok­torunuz bebeğin içinde nasıl durduğunu belirlemek için karnınıza dokunur. Bu pozisyon hamilelik sırasında birçok kez değişmiş olabilir, 34. ila 36. haftalarda bebek genellikle artık sabit kalacağı pozisyonu alır. 37. haftada ters duruyorsa bebeğin hâlâ ba­şını aşağı çevirme ihtimali vardır. Ama hamileliğin sonuna yaklaştıkça bu ihti­mal azalır.

Sizde Oluşan Değişimler

Doğum yapma tarihinize sadece 4-5 hafta kaldı. Doğacak bebeğiniz için he­yecanlanmak kolaydır. Ancak doktoru­nuzdan bu dönemde doğum sürecini başlatmasını istemeyiniz.

11.25 ila 13.5 kg almış olabilirsiniz ve hâlâ bir ayınız var. Bu dönemden sonra kilonuzun her haftalık muayenede aynı sonucu vermesi az rastlanan bir durum değildir.

Artık amniyotik sıvı en fazla miktarda bebeği çevreler. Gelecek haftalarda, be­bek büyümeye devam eder. Ancak amni­yotik sıvının birazı vücudunuz tarafın­dan tekrar absorbe edilebilir, bu da bebe­ğin etrafındaki sıvı miktarını azaltır ve bebeğin hareket ettiği alanı daraltır. Fetal hareketleri hissederken bir farklılık duyabilirsiniz. Bazı kadınlara göre, be­bek eskisi kadar hareket etmiyormuş gi­bi gelir.

Beslenme Düzeniniz

Hamileliğinizin sonuna yaklaşıyorsu­nuz. Gıda planınızla ilgili olarak hamile­liğinizde daha önce olduğundan daha çok zorluk çekebilirsiniz. Yediğiniz yi­yeceklerden sıkılmış olabilirsiniz. Bebe­ğiniz gittikçe büyüyor ve sizin yemek için çok fazla yeriniz kalmamış gibi gö­züküyor. Mide yanması ve hazımsızlık problemleri olabilir.

İyi beslenmekten vazgeçmeyin! Ne yediğinize dikkat etmeye devam etme­lisiniz. Bebeğinize doğumundan önce ihtiyacı olan en iyi besinleri vermeye devam etmek için tedbirli olun.

Her gün bir porsiyon koyu yeşil yap­raklı bir sebze, bir porsiyon C vitami­ni açısından zengin yiyecek veya içe­cek ve bir porsiyon A vitamini açısın­dan zengin bir yiyecek (sarı renkli bir­çok gıda örneğin hint yer elması, ha­vuç ve kavun A vitamini açısından zengindir). Su alımınıza devam etme­yi unutmayın.

Babaya Tavsiye

Kendiniz için de valiz hazırlayın! Bazı gerekli eşyalar; dergiler, tele­fon numaraları, kıyafet ve uyurken giyeceğiniz bir şey, bir kamera, film, yeni pil, atıştıracak bir şeyler, bir telefon kartı ve bir sürü bozuk para, sigorta bilgileri, rahat bir yastık ve fazladan nakit paradır.

36. Hafta İçin Tavsiye

Artık bebeğiniz için bîr pediatr bul­ma zamanı. Öneriler için araştırın; doğum doktorunuz size birini önere­bilir. Ailenize, arkadaşlarınıza veya doğum eğitimi sınıflarında beğendikleri doktorun ismini sorun.

Cenin rahminizin içinde büyürken ve gelişirken plasenta tarafından gerçekleşti­rilen iki fonksiyona bağlıdır, solunum ve beslenme. Bebek devam eden büyüme ve gelişme için bu fonksiyonlara güvenir.

Bir hamilelikte doğum tarihi gecikmişse plasenta solunum fonksiyonunu gerçekleştirmekte ve temel besinleri be­beğe taşımakta başarısız olabilir ve be­bek besin yokluğu çekebilir. Bebek postmature olarak adlandırılır.

Doğumda postmature bir bebek kuru, çatlak, soyulan ve buruşmuş bir cilde, uzun tırnaklara ve çok sık saça sahip olur. Ayrıca vücudunda daha az verniks tabakası bulunur. Bebek genellikle ciltaltı yağ dokusunun azalması ile az bes­lenmiş gibi görünür.

Postmature bebek plasentadan besin desteğini kaybetme tehlikesi ile karşı karşıyadır, hamileliğinizin doğru tahmi­ni tarihini bilmek önemlidir. Bütün do­ğum öncesi muayenelere gitmeniz için önemli nedenlerden biri de budur.

Yaptırabileceğiniz Testler

Yukarıda bahsettiğimiz gibi, tahmini doğum tarihi geçmiş bebeğin iyi olduğu ve rahimde kalabileceği konusunda sizin ve doktorunuzun endişelerini giderebile­cek çeşitli testler yapılabilir. Bebeği de­ğerlendirirken doktor bebeğinizin nasıl olduğunu öğrenmek için çeşitli verileri inceler, örneğin, sancılarınız varsa be­beğinizin bundan nasıl etkilendiğini bil­mek önemlidir.

Bebeğinizin sağlığını belirlemek için sizin üzerinizde testler yapılır. İlk test­lerden biri vajinal muayenedir. Doktoru­nuz büyük bir olasılıkla rahim ağzının genişlemeye başlayıp başlamadığını görmek için bu testi her gün yapabilir.
Ayrıca tekme sayılarını kaydetmeniz istenebilir. Bebeğin büyüklüğünü be­lirlemek ve amniyotik sıvının miktarını görmek için haftalık bir ultrason muaye­nesi yapılır. Bu ayrıca plasentadaki anor­mallikleri belirlemeye yardım eder.

Yaptırabileceğiniz diğer testler bebe­ğin rahimde iyi olup olmadığını belirle­yecektir. Testler genellikle bebeğin do­ğum tarihi geçtiğinde yapılır. Bunlar, nonstress testi, kontraksiyon stres testi ve biyofiziksel profildir. Aşağıda ele alınmaktadırlar.

~ Nonstress Testi

Bir nonstres test (NST), doktorun ofi­sinde ya da bir hastanenin doğum süreci ve doğum bölümlerinde yapılır. Siz yatar vaziyetteyken bir teknisyen karnınıza fetal monitör bağlar. Bebeğinizin hareket ettiğini her hissedişinizde, monitör kâğı­dında bir işaret çizgisi olması için bir düğmeye basarsınız. Aynı zamanda mo­nitör bebeğin kalp hızını da kaydeder.

Bebek hareket ettiğinde kalp hızı genel­likle artar. Doktorlar, bebeğin rahimdeki yaşama nasıl tolere ettiğini değerlendir­mek için NST bulgularından yararlanır­lar. Doktorunuz daha fazla hareketin ge­rekli olup olmadığına karar verir.

- Kontraksiyon Stres Testi

Kontraksiyon stres testi (CST), bebe­ğin durumunun nasıl olduğunu ve sancı­ları ve doğum sürecini ne kadar tolere edebileceğini belirtir. Bebek sancılara iyi tepki vermezse bu fetal sıkıntının bir işareti olabilir. Bazıları, bebeğin duru­munu belirlemede bu testin nonstres tes­tinden daha doğru olduğuna inanırlar.

Bir CST yapmak için karnınıza bir monitör yerleştirilir. Rahminizin kasıl­ması için az miktarda oksitoksin hormo­nu veren bir serum bağlanır. Kasılmala­ra karşı bebeğin tepkisini görmek için kalp hızı gözlemlenir. ‘
Bu test, bebeğin kasılmaları ve doğum sürecini nasıl tolere edeceğini gösterir. Bebek kasılmalara iyi tepki vermezse bu fetal sıkıntının bir işareti olabilir.

~ Biyofiziksel Profil

Biyofiziksel profil hamilelik sırasında cenini muayene etmek için kullanılan kapsamlı bir testtir. Fetal sağlık durumu­nu belirlemeye yardım eder ve bebeğin sağlığı konusunda endişe varsa, yapılır. Test, rahim içindeki bebeğinizin duru­munu değerlendirir.

Biyofiziksel profil özel bir puanlama sistemi kullanır. Aşağıda listelenen beş testten ilk dördü ultrason ile yapılır; be­şincisi dış fetal monitörler ile yapılır. Her alana bir puan verilir. Değerlendiri­len beş alan:

• fetal nefes hareketleri
• fetal vücut hareketleri
• fetal güç
• amniyotik sıvı miktarı
• reaktif fetal kalp hızı (nonstres testi)

Test sırasında doktorlar fetal “nefes al­ma” hareketini değerlendirirler, bebeğin rahim içindeyken göğsünün genişleme­si. Bu puan oluşan fetal nefes hareketine dayanır.

Bebeğin vücudunun hareketleri kay­dedilir. Normal bir puan normal vücut hareketlerine işaret eder. Anormal puan, belirlenen süre içinde bebeğin az hareket etmesi ya da hiç hareket etmemesi duru­munda verilir.

Fetal güç, benzer bir şekilde değerlen­dirilir. Kolların veya bacakların hareket etmesi ya da hareket etmemesi kaydedilir.

Amniyotik sıvının hacminin değerlen­dirilmesi, ultrason muayenesinde dene­yim gerektirir. Normal bir hamilelikte bebeğin çevresinde yeterli miktarda su vardır. Anormal bir test sonucu amniyo­tik sıvı olmadığını ya da miktarının az olduğunu işaret eder.

Fetal kalp hızı, dış monitörler ile denet­lenir (nonstres testi). Bebeğin hareketiyle bağlantılı olarak fetal kalp hızındaki deği­şimleri değerlendirir. Değişim miktarı ve fetal kap hızındaki değişim sayısı, testi yapan kişiye göre ve bu kişinin normal ta­nımına göre farklılık gösterir.

Normal puan 2; anormal puan O’dır. 1 puan orta dereceli puan sayılır. Bu beş pu­anlamadan, değerler bir araya getirilerek toplam bir puan elde edilir. Değerlendirme, kullanılan cihazların gelişmişliğine ve testi yapan kişinin uzmanlığına göre değişir. Puan ne kadar yüksek olursa bebeğin duru­mu o kadar iyidir. Düşük puan ceninin sağ­lığı konusunda endişeye neden olabilir.

Puan düşükse, bebeğin dünyaya getiril­mesi tavsiye edilebilir. Ancak puan güven vericiyse test daha sonraki bir tarihte yi­nelenebilir. Sonuçlar bu iki değerin ara­sındaysa bir sonraki gün test tekrar yapı­labilir. Bu, hamileliğinizin koşullarına ve biyofiziksel profilin bulgularına bağlıdır. Doktorunuz herhangi bir karar vermeden önce bütün bilgileri değerlendirir.

Bebeğiniz bu hafta 2 kg. baş bölgesin­den kalçalara olan uzunluğu yaklaşık 30 cm ve toplam uzunluğu neredeyse 43 cm.

Sîzin Büyüklüğünüz Ne Kadar? Siz Ne Kadar Değiştiniz?

Pubik simfizden ölçüldüğünde rahmin tepe noktasına kadar ölçü yaklaşık 33 cm’dir. Göbek deliğinizden rahmin tepe noktasına kadar olan uzunluk 13 cm’dir. Toplam kilo alımınız 9.9 ve 12.6 kg. ara­sında olmalıdır.

Bebeğinizin Büyümesi ve Gelişimi

Plasentanın Erken Ayrılması

Normal olarak, plasenta bebeğin doğu­muna kadar rahimden ayrılmaz. Doğum­dan önce ayrılma ciddi bir durum olabilir.

Plasentanın erken ayrılma sıklığının her 80 doğumda 1 olduğu tahmin edil­mektedir. Ayrılma zamanı, cenin için risk oranını değiştirerek, farklı farklı ol­duğu için kesin bir istatistik yoktur. Plasenta doğum zamanında ayrılırsa ve be­bek olaysız doğarsa, bu plasentanın ha­milelik döneminde ayrılması kadar be­lirgin değildir.

Plasentanın erken ayrılma nedeni bi­linmemektedir. Bazı durumlar ortaya çıkma şansını artırabilir, örneğin:

• Annenin bir araba kazası veya kötü bir düşme sonucu fiziksel açıdan yaralan­ması.
• Göbek kordonunun kısa olması.
• Rahmin boyutundaki ani değişim (zar­ların yırtılmasından).
• Hipertansiyon.
• Beslenme yetersizliği.
• Rahimle ilgili anormallik, örneğin pla­sentanın rahatça birleşemediği bir do­ku veya yara.
• Rahimde önceden yapılan ameliyat (miyomların çıkarılması) veya düşük için yapılan kürtajlar.

Araştırmalar folik asit yetersizliğinin plasenta erken ayrılmasında bir rol oy­nayabileceğini gösterir. Bazıları annenin sigara içmesinin ve alkol kullanmasının plasentanın erken ayrılmasını arttıraca­ğını ileri sürer.

Biri nitratin testidir, Amniyotik sıvı küçük bir kâğıt şeride konduğunda kâğı­dın rengini değiştirir. Bu test, amniyotik sıvıdaki asidİte veya pH oranına dayanır. Ancak, kan da suyun gelmemiş olsa bile nitrazin kâğıdının rengini değiştirebilir.

Yapılabilecek bir diğer test ferning testidir. Amniyotik sıvı veya vajinanın arkasındaki sıvı bir sünger parçası ile alınır ve incelenmek üzere mikroskop altına konur. Kuruyan amniyotik sıvı bir çam ağacının dallarının görüntüsüne benzer. Ferning çoğunlukla yırtılan zar­ların teşhisinde, nitrazin kâğıdındaki de­ğişime bakmaktan daha yararlıdır.

Suyunuz Geldiğinde Ne Yaparsınız?

Zarlarınız hamileliğin harhangi bir dö­neminde yırtılabilir. Bunun sadece do­ğum sürecinde olacağını zannetmeyin.
Suyunuzun geldiğini düşünüyorsanız doktorunuza bildirin. Bu dönemde cin­sel ilişkiden sakının. Cinsel birleşme rahminizde ve bebeğinizde enfeksiyon riskini artırır.

Doktorunuz Epizyotomi (Doğum Kesişi) Uygulayacak mı?

Epizyotomi, bebeğin başı doğum kana­lından geçerken bazı bölgelerin aşırı yır­tılmasını önlemek amacıyla doğum sıra­sında vajinadan rektuma doğru bir yarık açılmasıdır. Bu, rektuma doğru orta çiz­gi şeklinde olabilir ya da yandan kesile­bilir. Bebek doğduktan sonra, tabakalar, iyileşmeden sonra alınması gerekmeyen emilebilir, dikişlerle ayrı ayrı kapatılır.

Epizyotomiye ihtiyacınız varsa yapabi­leceğiniz çok az şey vardır. Bazı kişiler epizyotomiden sakınmak için doğum sü­recinde ve doğum sırasında doğum kana­lının pratik ve öğrenme yoluyla esneye­ceğine inanırlar. Bazı kişilerde işe yara­yabilir ama her kadında geçerli değildir. Bazı kişiler de vajina, idrar torbası ve rek­tumun esnemesini önlemek için epizyoto­mi tavsiye ederler. Vajinanın esnemesi, idrarınızı ve dışkınızı kontrol etmenizde zorlukla sonuçlanabilir ve cinsel ilişki sı­rasında duyarlılığı değiştirebilir.

Epizyotomi yapılmasının gerekliliği genellikle bebeğin başı vajinadayken doğum sırasında netleşir. Epizyotomi kontrollü, düz ve uygun bir kesme işle­midir. Bu, her yönde olabilecek, örne­ğin idrar torbası, büyük kan damarları ya da rektum gibi, bir yırtılma veya par­çalanmadan daha iyidir. Ayrıca epizyo­tomi düz olmayan bir yırtılmadan daha kolay iyileşir.

Doktorunuza epizyotomiye ihtiyacınız olduğunu düşünüp düşünmediğini so­run. Epizyotominin neden gerekli oldu­ğunu tartışın. Vajinanın ortasında mı yoksa yan tarafında mı olacağını belirle­yin. Ayrıca epizyotomiye hazırlanmak için yapabileceğiniz bir şey olup olmadı­ğını sorabilirsiniz, örneğin lavman yap­tırmak ya da vajinayı esnetmek gibi. Eğer doğum için vakum cihazı ya da for­seps kullanılırsa epizyotomi, cihaz bebe­ğin başına yerleştirilmeden önce yapılır.

Epizyotomi tanımı yarığın derinliğinin belirlenmesini de içerir.

• Birinci derece epizyotomide yalnız deri kesilir.
• ikinci derece epizyotomide deri ve al­tındaki doku kesilir.
• Üçüncü derece epizyotomide deri, al­tındaki doku ve anüsün etrafındaki kas rektal sfinkter kesilir.
• Dördüncü derece epizyotomide üç ta­baka ve rektal mukoza kesilir.

Doğum deneyiminin en ağrılı kısmı epizyotomidir. İyileşirken bazı rahatsız­lıklara neden olabilir. Herhangi bir ağrı­yı hafifletmek için ilaç istemekten çe­kinmeyin. Bebeğinizi emzirseniz bile Parasetamol dahil güvenle kullanabile­ceğiniz pek çok ilaç bulunmaktadır. Pa­rasetamol, Kodeil veya başka ilaçlarda ağrı için verilebilir.

Babaya Tavsiye

Eviniz bebeğiniz için güvenli mi? Güvenlik hakkında düşünürken evcil hayvanları, mobilyaları, sigara dumanına maruz kalmasını, pencere perdelerini ve evinizde küçük bebe­ğinize zarar verebilecek her şeyi göz önünde bulundurmanız gerekir. Problemleri kontrol etmeye şimdi­den başlayın. Böylece bebeğin do­ğumundan sonra bunlarla ilgilenmek için vaktiniz olacaktır.

Doktora gitmeye devam ediyorsunuz ve doktor size “Eminim yakında olacak. Sadece sabredin.” der. Çığlık atmaya ha­zırmış gibi hissedersiniz ama sakin olun. Yakında bitecek  sadece şu anda bekle­mek hiç bitmeyecekmiş gibi gelir.

Doğum Tarihini Geciktiğinde Ne Olur?

Bebeğin doğumunu bekliyordunuz. Günleri saydınız ama o gün geldi ve geçti. Ortada henüz bebek yok! Daha önce bahsettiğimiz gibi her kadın tahmi­ni doğum tarihinde doğum yapmaz. Bü­tün bebeklerin yaklaşık % 10′u 2 hafta­dan fazla geç doğar. (41+6 haftalık bir bebek doğum tarihi geçmiş bir bebek de­ğildir)

Doktorunuz sizi muayene eder ve be­beğin rahimde hareket edip etmediğini, amniyotik sıvı miktarının sağlıklı ve normal olup olmadığını belirler. Eğer bebek sağlıklı ve aktifse genellikle doğum süreci kendi kendine başlayana ka­dar denetlenirsiniz.

Gün aşımı olan bir bebeğin iyi oldu­ğundan ve rahimde kalıp kalamayacağın­dan emin olmak için testler yapılabilir. Bu testler bir nonstress testi, konraksiyon stres testi ve biyofıziksel profil testlerini içerir. Eğer fetal sıkıntı işaretleri gözlemlenirse, genellikle doğum süreci başlatılır.

- Kendinize İyi Bakmaya Devam Edin

Çoğunlukla gün aşımı olduğunda olumlu bir yaklaşımı korumanız zordur. Ama henüz vazgeçmeyin.
İyi beslenmeye devam edin ve sıvı alı­mınızı koruyun. Eğer herhangi bir prob­lem çıkmadan öyle yapabilirseniz, hafif egzersiz yapın, örneğin yürüme veya yüzme gibi.

Hamileliğin bu aşamasında yapabile­ceğiniz en iyi egzersizlerden biri su eg­zersizidir. Dengenizi kaybetme ya da düşme korkusu olmadan yüzebilir veya su egzersizleri yapabilirsiniz. Hatta ha­vuzda sadece ileri geri yürüyebilirsiniz!

Şimdi dinlenin ve rahatlayın, çünkü bebeğiniz yakında doğacak ve çok meş­gul olacaksınız. Zamanı bebek için eşyalar hazırlayarak geçirin böylece hastane­den her ikiniz birlikte döndüğünüzde ta­mamen hazır olacaksınız.

Bebeğiniz yaklaşık 3.4 kg. Baş bölge­sinden kalçalara kadar olan uzunluğu 37 ila 38 cm. Toplam uzunluğu 48 cm. Be­beğiniz rahminizi kaplıyor ve hareket edecek çok az yeri var.

Sizin Büyüklüğünüz Ne Kadar? Siz Ne Kadar Değiştiniz?

Pubik simfizden rahmin tepe noktası­na kadar 36 ila 40 cm. Göbek deliğiniz­den rahmin tepe noktasına kadar 16 ila 20 cm.

Bu zamana kadar, büyük bir olasılıkla ölçüleriniz konusunda hayrete düşmüşsünüzdür. Kendinizi olabileceğiniz ka­dar büyük hissedersiniz ve bebeğinizi dünyaya getirmeye hazırsınız. Bebeği­niz büyümeye ve hatta siz bebeğinizi do­ğurana kadar biraz daha kilo almaya de­vam eder.

Ama cesaretiniz kırılmasın, bebeğinizi yakında dünyaya getireceksiniz.

Bebeğinizin Gelişimi

Bilirubin kırmızı kan hücrelerinin bo­zulmasıyla oluşan üründür. Bebeğiniz doğmadan önce, bilirubin kolayca pla­senta yoluyla ceninden annenin kan do­laşımına geçer. Bu süreç boyunca, vü­cudunuz bebekten gelen bilirubini yok eder. Bebek doğup göbek kordonu kesi­lince, bebeğiniz kendi vücudunda üreti­len bilirubini kendisi idare etmek zo­rundadır.

- Yeni Doğan Bir Bebekte Sarılık

Doğumdan sonra, eğer bebeğiniz bili­rubin ile ilgili poblemler yaşarsa, kanda yüksek derecede bilirubin oluşur. Bebe­ğiniz sarılık olabilir, cilt ve göz akı sarılaşır. Bilirubin düzeyleri tipik olarak be­beğin doğumundan sonra 3 ila 4 gün yükselir daha sonra azalır.

Pediatriniz ve hemşireler bebeğin ren­gini gözlemleyerek sanlık olup olmadığı­nı kontrol ederler. Bebeğinize, hastanede veya pediatrinizin ofisinde bilirubin dü­zeyinin ölçülmesi için test uygulanabilir.

Sarılık olan bir bebek fototerapi yön­temiyle tedavi edilir, tedavi, bağımsız bir cihaz ya da fiber optik bir battaniye ile hastanede veya evde yapılabilir. Özel cihazdan gelen ışık cilde nüfuz eder ve bilirubini yok eder. Eğer yüksek düzey­de bilirubin varsa bebeğe kan nakli ya­pılması gerekebilir.

- Yeni Doğan Bir Bebekte Kernikterus

Yenidoğan bir bebekte son derece yüksek düzeyde bilirubin (hiperbilirubinemi) doktorların endişelenmesine ne­den olur, çünkü kernikterus olarak isim­lendirilen ciddi bir durum oluşabilir. Kernikterus, prematüre bebeklerde, za­manında doğan bebeklere göre daha sık görülür. Bebek kernikterus olursa nöro­lojik problemleri olabilir, spastisite, kas koordinasyonunun olmaması ve zihinsel geriliğin değişik seviyeleri. Ancak, ker­nikterus nadiren görülür.

Sizde Oluşan Değişimler

- Hastaneye Gitmeyi Beklerken: Hastaneye gitmeyi bekliyorsanız ve ağrınız varsa evde yapabileceğiniz bir­kaç şey var. Aşağıdakiler size bu konuda yardımcı olabilir.

• Her kasılmanın başlangıcında derin bir nefes alın. Yavaş yavaş nefes verin. Sancının sonunda tekrar derin nefes alın.
• Ayağa kalkın ve hareket edin! Bu dik­katinizi başka yöne çekmeye ve ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir.

Beslenme Düzeniniz

Doğum süreci boyunca herhangi birşey yemenize veya içmenize izin veril­mez. Bir kadın doğum sürecindeyken genellikle midesi bulanır ve bu kusmaya neden olabilir. Sağlığınız ve rahatınız için doktorunuz bu problemi önlemek is­ter, dolayısıyla kendi güvenliğiniz için doğum sürecinde midenizi boş tutmanız tavsiye edilecektir.

Yemek yemek belki sizi o zaman ilgi­lendirmez ama su sayabilirsiniz. Ancak, yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı bir şey içmenize de izin verilmeyeceği­ni bilmelisiniz. Azar azar su yudumla­yabilir ya da emmek için buz parçaları alabilirsiniz. Doğum süreciniz uzun olursa vücudunuz bir damar yoluyla sı­vı alabilir. Bebeğin doğumundan sonra her şey normalse yemek yiyip bir şeyler içebilirsiniz.

40. Hafta İçin Tavsiye

Doğum sancılarını hafifletmek için farklı bir doğum pozisyonu, masaj, rahatlama teknikleri veya hipnoterapi kullanmayı düşünüyorsanız bunu sormak için doğum sürecine girmeyi beklemeyin. Doğum öncesi muaye­nelerinizden birinde endişelerinizi doktorunuzla tartışın.

Babaya Tavsiye

Doğum süreci ve doğumdaki rolü­nüzü eşinizle konuşun. Eşinize yar­dım etmek için neler yapabileceğini­zi öğrenin. Mahremiyetin korunma­sına yardım edebilirsiniz. İnsanlar doğum süreci sırasında veya doğum­da ziyarete geldiğinde, çok ses çı­karmamalarına ve çok kalabalık ol­mamalarına dikkat edersiniz. Eşini­zin dinlenmesine ve iyileşmesine izin verin; onun parlak zırhlı şöval­yesi olun.

Bebeğinizi emzirecekseniz, emzire-ceğiniz dönem için besin İhtiyaçlarınız konusunda düşünmeye başlamanız ge­rekir. Büyük bir olasılıkla bu dönemde yaklaşık 500 ekstra kalori almanız tav­siye edilecektir. Emziren bir anne, sütü­ne her gün 425 ila 700 kalori salgılar! Aldığınız ekstra kaloriler sağlığınızı korumanıza yardım edecektir. Bu kalo­riler besin değeri yüksek ve sağlıklı gı­dalardan alınmalıdır, hamilelik döne­minde yedikleriniz gibi. Ekmek, tahıl, makarna, pirinç grubundan 9 porsiyon ve süt ürünlerinden 3 porsiyon seçin. Meyve porsiyonunun sayısı 4, sebze porsiyonunun sayısı 5 olmalıdır. Diyeti­nizdeki protein miktarı emzirme döne­minde 240 gram olmalıdır. Yağlara, sıvı yağlara ve şekerlere özellikle dikkat edin; tüketiminizi 4 çay kaşığı ile sınır­layın.

Daha önceden bahsedildiği gibi sütü­nüze geçebileceği ve bebeğinizin mide­sini rahatsız edebileceği için bazı gıda­lardan sakınmak zorunda kalabilirsiniz. Çikolata, size gaz yapan gıdalar, örne­ğin Brüksel lahanası ve karnabahar, fazla baharatlı gıdalar ve sizi rahatsız eden diğer gıdalardan uzak durun. So­rularınız ve endişeleriniz varsa bu ko­nuyu doktorunuzla veya pediatrınızla konuşun.

Yediğiniz yemeklere ek olarak bol bol sıvı almanız gerekmektedir. Bebe­ğiniz için yeterli miktarda süt yapabil­mek ve susuz kalmamanız için her gün en az 2 litre sıvı almanız gerekir. Sıcak havalarda daha çok sıvıya ihtiyaç du­yarsınız.

Kafein içeren gıdalardan ve içeceklerden kaçının, çünkü kafein diüretik olarak rol alabilir. Ayrıca sütünüz aracılığıyla bebeğinize geçebilir. Kafein kan dolaşımınızdan 3 ila 5 saat içinde çıkmasına rağmen bir bebeğin kan dolaşımında 96 saat süreyle kala­bilir!

Kalsiyum alımınıza dikkat edin. Eğer bebeğinizi emziriyorsanızz bu önem taşır. Doktorunuza ne tür bir vi­tamin desteği almanız gerektiğini sora­bilirsiniz. Bazı anneler emzirdikleri sürece doğum öncesi vitaminini alma­ya devam ederler.

- Bebeğinizi Biberonla Beslerseniz

Bebeğinizi biberonla besleseniz bile, hamilelikte olduğu gibi besin değeri yük­sek olan bir beslenme planına uymanız önemlidir. Kompleks karbonhidratlar açısından zengin gıdalar yemeye devam edin, örneğin tahıl ürünleri, meyve ve sebzeler. Yağsız et, tavuk ve balık prote­in için iyi kaynaklardır. Süt ürünleri için az yağlı veya pastörize ürünleri seçin.

Bebeğinizi biberonla beslerseniz, em­zirirken ihtiyaç duyacağınızdan daha az kalori almanız gerekir. Ama çabuk kilo verme umuduyla kalori alımınızı birden azaltmayın. Enerji seviyenizi yüksek tutmak için hâlâ iyi beslenmeniz gerek­mektedir. Aldığınız kalorilerin boş kalo­riler olmadığından emin olun.

İşte her gün yemeniz gereken gıdaların tür ve miktarlarından oluşan bir liste: Ek­mek, tahıl, makarna, pirinç grubundan 6 porsiyon ve 3 porsiyon meyve seçin. 3 porsiyon sebze yeyin. Süt ürünleri gru­bundan 2 porsiyon seçin. Her gün yakla­şık 180 gram protein alın. Tekrar yağla­ra, sıvı yağlara ve şekerlere dikkat etme­nizi öneriyoruz; bu tür gıda alımınızı, 3 çay kaşığı ile sınırlayın. Ayrıca sıvı alı­mınızı yüksek tutun

Aşağıdaki liste sağlıklı beslenmeniz için bazı ara öğünler sunar:

• Muz, kuru üzüm, tatlı yeme ihtiyacını­zı gidermek için ve demir, potasyum ve magnezyum sağlamak için kuru meyve ve mango

• Şerit peynir; kalsiyum ve protein oranı yüksektir

• Kalsiyum, vitaminler ve mineraller için yağsız süt ve yoğurt, muzlu süt ve­ya muzlu krema ile yapılan meyve ka­rışımları

• Lif açısından zengin krakerler; tat ver­mesi ve protein için biraz yer fıstığı yağı sürülebilir

• Lezzetli süt ve meyve karışımları için biraz şeker ve biraz tarçın ile tatlandı­rılmış süzme peynir ve meyve

• Lif açısından ve tadını güzelleştirmek için salça veya fasulye dip ile tuzsuz cipsler veya tortillalar

• Lif ve lezzet açısından nohut ve pide

• Biraz zeytinyağı ve fesleğen ile tat­landırılmış taze domates; sebze porsi­yonu ve süt ürünleri porsiyonu için birkaç ince dilim Parmesan peyniri yiyin.

• Tavuk veya ton balığı salatası (taze ta­vuk veya su içinde paketlenmiş ton ba­lığıyla yapılmış) ve protein ve lif için krakerler veya tortillalar