Gebeliğiniz boyunca doktorunuzun oluşturacağı ekiple siz ve bebeğiniz yakın takibe alınacaksınız. Böylelikle diyabetin gebeliğiniz üzerindeki olumsuz etkisi­ni minimuma indirmiş olacaksınız.

Birinci Trimesterde
Hamileliğinizin ilk 10-12. haftaları boyunca doktorunuzu düzenli olarak ziyaret edeceksiniz. Eğer kan şekerinizi insülin dozu ile dengede tutan bir endokrino­loji uzmanına görünüyorsanız, bu süre zarfında o da sizi sıklıkla değerlendire­cek. Bu haftalar ekstra önem taşır çünkü bebeğinizin organları şekillenmektedir, dolayısıyla bebeğinizde birtakım anomalilerin gelişmemesi için kan şekerinizin normal seviyelere olabildiğince yakın olması gerekir.

Bu dönemde insüline olan ihtiyacınız bir miktar düşebilir ve aldığınız insülin fazla gelerek kan şekeri seviyelerinizde anormal düşmelere neden olabilir. Bu­lantılar da yeterli beslenmenize engel olabildiği için bu duruma çok dikkat et­mek gerekir. Kısa süreli düşmeler sorun yaratmayabilir, ama uzun süren düşüş­ler size ve bebeğinize zarar verebilir.

Unutmayın, insülin bebeğe geçmeyen bîr hormon/ilaç olduğundan kullanımı bebek açısından son derece güvenlidir.
Bu dönemde ayrıca diyabetin göz damarlarınızda yaratabileceği hasarları değer­lendirmek üzere bir göz hastalıkları uzmanına da görünmenizde yarar vardır, bizden hatırlatması…

İkinci Trimesterde
Bu dönemde, ultrason aracılığıyla bebeğinizde bir anormallik gelişip gelişmediği kontrol edilir. Diyabet, bu tür sorunların görülme riskini artırdığından dok­torunuz size detaylı bir ultrason incelemesi yapacaktır.

Ayrıca doktorunuz bu dönemde kilonuzun takibine de büyük önem verecektir. Eğer hamileliğin başında kilonuz normal ise, bebeğiniz ve sizin için en iyi kilo alımının 11 ile 15 kg arasında olduğunu söyleyecektir. Eğer hamileliğin başında gereğinden fazla zayıfsanız, daha fazla kilo almanız gerekebilir. Eğer aşırı kilolu bir yapınız varsa, kilo alımınızı sınırlandırmak için bir diyetisyenden tavsiyeler almanız çok yararlı olacaktır.

Gebeliğinizin 16-20. haftalarından itibaren plasentadan salman hormonların et­kisiyle, insüline olan ihtiyacınız da artacaktır. Bu nedenle kan şekerinizi etkili bir şekilde kontrol altında tutabilmek için insülin dozunu artırmanız gerekebi­lir. Kan şekerinizi yakından takip ederek ve doktorunuz ile görüşerek sizin için uygun olan dozları belirleyebilirsiniz.

Üçüncü Trimesterde
Doğacak olan bebeğinizin kilosunun yerinde olduğundan ve plasentanın sorun­suz görev yaptığından emin olmak için, doktorunuz sizi sık sık kontrole çağıra­caktır. Doktorunuz bebeğinizin ultrason görüntülerini daha dikkatli inceleye­cektir. “Doppler” denen kan akımlarının ölçüldüğü ve değerlendirildiği çalışma­larla bebek ve plasentanın daha detaylı bir şekilde incelenmesi mümkün olmak­tadır. Bu muayenelerde, diyabete bağlı olarak gelişebilecek yüksek tansiyon, vü­cudunuzda su toplanması ve böbrek hasarı riskleri de değerlendirilecektir.

Bu trimesterde tekrar bir göz hastalıkları uzmanına kontrole gitmeniz istenecek­tir. Bu takiplerin iyi yapılması, ölü doğum olasılığını bir hayli düşürmektedir. Bu dönemde herhangi bir aksilik yaşanırsa erken doğum da gündeme gelebilir.

Kan şekeri seviyeleriniz yüksek ise, hamilelikte bazı sorunlarla karşılaşma riski­niz de artar. Bu sorunlar, bebeğinizin doğumunun sezaryen ile gerçekleşmesi olasılığını da gündeme getirebilir. Bu nedenle tüm hamilelik süresince, kan şe­keri seviyelerinizi sıkı bir takiple değerlendirmelisiniz. Hamilelik öncesinde ve sırasında glukoz seviyelerinizin iyi takip edilmesi, oluşabilecek riskli durumları önleyebilir. Başlıca riskli durumlar şöyle özetlenebilir:

Doğumsal anormallikler: Kan şekerinin embriyonun oluştuğu dönemde tehlike­li düzeylerde yükselmesi ve düşmesi ve metabolizmanın bozulması sonucunda açığa çıkan toksik maddeler nedeniyle fetusta bazı anormalliler oluşabilir. Bun­lar arasında merkezi sinir sistemi, kalp, böbrek anormallikleri gibi yapısal ku­surlar sayılabilir. Ancak anneler korkmayın; bu durumlar hamile kaldığında kontrolsüz şeker hastalığı bulunanlarda oluşur. Bu anormalliklerin hiçbiri gebe­likte ortaya çıkan şeker hastalığında gözlenmez. Anne adayları dikkat! Hamile kalmadan evvel Hb Al seviyeniz muhakkak normal sınırlarda olmalıdır.

İri bebek: Buna makrozomi de deriz. Kan şekeriniz gebeliğiniz boyunca yüksek seviyelerde seyrederse bebeğinize ulaşan kan şekeri de yüksek olur. Bebek çok büyük olursa, özellikle 4500 gram üzerindeki bebeklerde, normal doğum güçle­şir. Bebeğiniz doğum esnasında baş çıktıktan sonra omuz takılması sonucunda sinir sıkışması nedeniyle yaralanabilir. Bunlar olmasa bile, bu bebeklerde, doğar doğmaz kan şekeri düşmesi yani hipoglisemi, yeni doğan sarılığı, kanda düşük kalsiyum, magnezyum seviyeleri gibi sorunlar daha sık görülür.

Preeklampsi: Gebelikte yüksek tansiyon ve idrarda protein kaybı ile seyreder. Bu hem sizin hem de bebeğinizin sağlığını tehdit edebilen ciddi bir durumdur. Na­diren preeklampsi, eklampsi dediğimiz nöbete ve organ hasarına yol açabilir.

Hidroamnios: Gebelik kesesinde fazla miktarda amniyon sıvısı bulunması anla­mına gelir. Erken doğuma neden olabilir.
İdrar yolu enfeksiyonu: Gebelikte zaten sıklaşabilen bu durum özellikle gebelik diyabetiniz varsa daha sık ortaya çıkar. Bazen herhangi bir şikayet vermeyebilir. Enfeksiyon tedavi edilmediğinde mesane ve böbreklere sıçrayabilir.

Respiratuvar distres sendromu: Doğumdan sonra solunum güçlüğü ile seyredebi-len bu durum özellikle diyabeti olan gebelerin bebeklerinde daha sık görülür.

Ölü doğum: Gebelik öncesinde ya da esnasında diyabeti olup da kontrol edilme­yen gebelerde, anne karnında ölen bebeklere daha sık rastlanır. Bu durum özel­likle gebelik öncesinde şeker hastalığı bulunan hastalarda ortaya çıkar.

Bu hasta grubunda tansiyona bağlı nörolojik kasılmaları engellemek için magnezyum sülfat denen ilacın, bazı tansiyon düşürücü ilaçların ve şayet hastanın klinik durumu müsaa­de ediyorsa ve 34. haftanın altında doğum gerçekleştirilecek ise bebeğin akciğer­lerinin dış dünya için olgunlaşmasını sağlayacak olan kortikosteroid denen kor­tizon türevi ilaçların kullanılması bebek için hayat kurtarıcı olabilmektedir. Bu arada en önemli husus, erken doğumun getireceği bebeğe ait erken ve geç dö­nem komplikasyonlar (akciğer, beyin, bağırsak, göz problemleri vb.) ile annenin hayatını tehdit edebilecek, pek çok organ sistemini etkileyebilecek problemler arasında denge kurulup doğum zamanlamasının ona göre değerlendirilmesidir. Doğuma geçildiğinde suni sancı verilmesi gündeme gelebilir ya da sezaryen öne­rilebilir. Hazırlıklı olun yani…
İlaç tedavisi altında olsanız bile herhangi bir gebe gibi siz de bebeğinizi emzirebileceksiniz, bunda hiçbir sakınca yok.

Gebelikte de durum pek değişmez. İnsanlar bildikleri ilaçları kendi istekleriyle kullanmaya devam ederler. Uzmanlar özellikle gebelik döneminde reçetesiz ilaç kullanımının arttığına dikkat çekiyor ve uyarıyorlar.

Uzmanlara göre; piyasada bulunan her çeşit preparat da ilaç kombinasyonlarından oluşması sebebiyle diğer ilaçlar gibi dikkatlice kullanılmalı.

Basit ağrı kesici olarak bilinen ilaçlar aspirin, kafein ve fenasehin içerdiği gibi, öksürük şurupları ve uyku ilaçları ise %25 alkol içermesiyle bu ilaçların şarap ya da bira içmekten farklı olmadığı belirtiliyor.

Reçetesiz satılan bazı ilaçlar; ibuprofen naproksen, ketrprofen, famotidin simetidin, hydrokortizon ve iyot içeren bazı ilaçların gebelikte kullanımı ile ilgili araştırmalar ve veriler kısıtlı olduğundan doktorunuza danışmadan kullanmamakta yarar var. Mutlaka doktorunuzun önerisiyle kullanmalısınız.

İlaç etiketleri ve paket eklerini dikkatlice okuduğunuzda neredeyse tüm ilaçlarda “gebelikte kullanılmamalıdır” uyarı vardır. Bazı bünyelerde su tutulumu sorunu vardır. Dolayısıyla; sodyum bikarbonat içeren ve sodyum alımının artıran ilaçlar sut tutma problemi olanlarda dikkatlice kullanılmalıdır.

Bir kısım antiasitler ise alüminyum içermesiyle kabızlığa sebep olur ve fosfat gibi minerallerin metabolizmasını etkiler. Magnezyum içeren ilaçlar da magnezyum zehirlenmesine sebep olurlar.

Bu bilgiler ışığında reçetesiz ilaçlar ve preparatlar gebelik döneminde dikkatlice kullanılmalıdır.

Bazı kadınlarda gebelik öncesinde bazı kadınların vücuttaki hastalıkları ya da gebelik sırasında görülen sorunlar, gebeliğin risklerini de beraberinde getirir.

Böyle riskli gebelikler diğer gebeliklere nazaran yakından takip edilir.

Riskli gebelik sınıfina alınan bazı durumlar şunlardır:

-Gebelik diyabeti (şeker hastalığı)

-Gebelik zehirlenmesi (preklampsi, eklampsi)

-Yüksek tansiyon ve gebelik

-Gebelik kanamaları

-Gebelikte kan hastalıkları

-Gebelerde kalp, böbrek, sinir hastalıkları

-Rahim içinde, bebekte gelişme geriliği

-Suların erken gelmesi

-Erken doğum tehdidi

-Bebeğin suyunun normalden az veya fazla olması

-Çoğul gebelikler

Siz en iyisi sabah bulantıları için bir acil durum çantası edinip yanınızda taşımaya özen gösterin.

Bazı anne adayları gün içerisinde de mide bulantısı ve kusmalardan şikayetçi olabilir. Böyle şikayetler için acil durum çantası son derece kullanışlı olacaktır.

Edindiğiniz çantada; şeffaf, plastik ve deliksiz market poşetleri, ağız ve yüz temizliği için bolca peçete ve ıslak mendil, ağzınızı çalkalamak için küçük bir şişe su, küçük bir diş fırçası ve diş macunu ile ağız spreyi ve nefes açıcı bulundurabilirsiniz.

Gebeliğin ilk bir kaç ayında oluşan ve gebelik yan etkileri olarak adlandırılan bu geçici durumlar için hazırladığınız acil durum çantası, nerede olursanız olun kendinizi daha rahat hissetmenizi sağlayacaktır.

Ayrıca meyve aromalı çeşitli lolipop şekerler mide bulantısı ve kusma şikayetlerinizi azaltmaya yardımcı olabilir.

Bu konuda bebek bekleyen anne adaylarının da doğal olarak endişe taşıdığı biliniyor.

Özellikle radyasyona maruz kalınıp kalınmadığı, bebek için ne kadar riskli olup olmadığı sorulur.

Genel anlamda gebelikte mikrodalga fırın kullanımının ne derecede tehlikeli olup olmadığı bilinmemektedir.

Bu konuda yapılmış araştırma sonuçlarına göre, gebelikte bebeğin gelişen dokuları içten ısıtması ile mikrodalga fırın etkilerine karşı duyarlılık göstermektedir.

Ancak mikrodalga çalışırken kapağının iyice kapalı olduğundan emin olmalı ve mümkün olduğunca yaklaşmamaya çalışılmalı.

Bu kazalar sonucunda bazen hafif yaralanmalar olabiliyorsa da bazen anne için olduğu kadar bebek için de ciddi sorunlara neden olabiliyor.

Anne adayları yaklaşık yüzde on gibi oranlarla bir çok sebeplerle ufak tefek ya da daha ciddi yaralanmalar ile travmalar yaşayabiliyor. En fazla görülen yaralanmalar ise trafik kazaları sonucunda olabiliyor.

Bunun dışında, silahlı yaralanmalar, kesci ve delici aletlerle yaralanmalar, yine emniyet kemerine bağlı yaralanmalar, denge bozukluğu ile düşme sonucu oluşan yaralanmalar ile dayak ve saldırı ile oluşan yaralanmalar da görülebiliyor.

Travmanın yol açabileceği riskler:

Çeşitli nedenlerle oluşan kazaları anne ve bebek üzerinde birçok etkileri olmaktadır. En belirgin etkileri şöyle sıralayabiliriz:

· Düşük

· Erken doğum

· Bebeğin ölümü Plasentanın erken ayrılması (Dekolman plasenta)

· Rahmin (Uterusun) delici travmalarla yaralanması ve delinmesi

· Ender vakalarda bebeğin yaralanması

· Anneyle ilgili bir çok organda yaralanma, dalak yaralanmasına bağlı vb. karın içi kanma olabilir

Aanne adayı karşılaştığı kaza ya da travma hangi boyutta olursa olsun vakit kaybetmeden bir hastanede uzman kontrolünden geçmelidir.

Gebelik döneminde karşılaşılan barsak tıkanıklığının önemli orandaki sebebi adezyon denilen daha önceden geçirilmiş operasyon sonucu karın içi yapışıklıklardır. Örneğin apandisit ameliyatı sonrası hastaların yüzde otuzsekiz gibi oranında yapışıklık görülebilmektedir. Yine fıtıklar da barsak tıkanıklığına sebep olmaktadır. Gebelikte ise bu oran daha düşüktür ve rahimin büyüyerek barsakları kasık bölgelerinden yukarı iteklemesi sonucu meydana gelmektedir.

Gebelikte barsak tıkanması genellikle ilk gebeliklerde görülür. Gebelik ilerledikçe dört ve beşinci aylar ile sekiz ve dokuzuncu aylarda doğum esnasında ve sonrasında ortaya çıkar. Hamileliğin ilk aylarında görülen bulantı ve kusmanın son aylarda ortaya çıkması halinde anne gözlem altında bulundurulup durumun incelenmesi gerekir. Kabızlık normal olarak karşılansa da dışkılamanın olmaması araştırılmalıdır. Gaz şikayeti ile birlikte kabızlık sorunları olduğunda derhal doktora başvurmak gerekir.