Bebeğinizin Büyüklüğü Ne Kadar?
Bebeğinizin kilosu artık 350 gram. Baş bölgesinden kalçaya kadar olan uzunluğu yaklaşık 19 cm.
Sizin Büyüklüğünüz Ne Kadar?
Rahminiz artık, göbek deliğinizin altında yaklaşık 2 cm ya da pubik simfizden hemen hemen 9 cm. “Kendinizi rahatça hamile” hissedebilirsiniz. Büyüyen karnınız henüz çok büyük değil ve size fazla engel olmaz. Hâlâ rahatça eğilebilir ve oturabilirsiniz. Yürümek çaba gerektirmez. Sabah bulantısı büyük olasılıkla geçti ve kendinizi daha iyi hissediyorsunuz. Artık hamile olmak çok keyifli!
Bebeğinizin Büyümesi ve Gelişimi
Bebeğiniz büyümeye devam eder; vücudu her gün biraz daha büyümektedir. Bebeğinizin gözkapaklan gelişmiştir. Ayrıca el parmaklarındaki tırnaklar da görülebilir.
- Karaciğer Fonksiyonu: Bebeğinizin organ sistemleri, özel fonksiyonları için uzmanlaşmaya başlıyor. Karaciğeri düşünün. Fetal karaciğerin fonksiyonu, bir yetişkininkinden farklıdır. Çeşitli vücut fonksiyonlarında önemli olan enzimler (kimyasal maddeler) bir yetişkinin karaciğerinde üretilir. Ceninde, bu enzimler vardır ama doğumdan öncekinden daha düşük seviyelerdedir.
Karaciğerin önemli bir fonksiyonu, bilirubini yıkmak ve işlemektir. Bilirubin kan hücrelerinin yıkılmasıyla üretilir. Bir fetal kırmızı kan hücresinin ömrü bir yetişkininkinden daha kısadır. Bu yüzden, bir cenin yetişkinin ürettiğinden daha fazla bilirubin üretir.
Fetal karaciğer, bilirubini değiştirmek ve daha sonra fetal kan dolaşımından çıkarmak için sınırlı bir kapasiteye sahiptir. Bilirubin, plasenta yoluyla fetus kanından sizin kanınıza geçer. Karaciğeriniz fetal bilirubini atmaya yardımcı olur. Eğer bebek prematüre doğarsa bilirubini işlemekte zorluk çekebilir, çünkü kendi karaciğeri, bilirubini kan dolaşımından çıkarabilmek için tam olarak olgunlaşmamıştır.
Yüksek bilirubin seviyesi ile doğan bir bebek sarılık olabilir. Yenidoğan bir bebekte sarılık, genellikle, annenin sistemi tarafından kullanılan bilirubinin bebeğe geçmesi nedeniyle oluşur. Bebeğin karaciğeri bunu kaldıramaz. Sarılık çoğunlukla, olgunlaşmadan doğan bebeklerde, yani karaciğer bu fonksiyonu üstlenmeye hazır olmadığında ortaya çıkar.
Sarılık olan bir bebeğin cildi ve gözleri hafif sarıdır. Sarılık genellikle fototerapi ile tedavi edilir. Fototerapide, cildin içine nüfuz eden ve bilirubini yok eden bir ışık kullanılır.
Sizde Oluşan Değişimler
- Fetal Fibronektin: Bazı vakalarda, hamileliğin normal rahatsızlıkları, örneğin karnın alt bölgesinde ağrı, sırt ağrısı, rahimde kasılmalar (ağrılı veya ağrısız), kramplar ve vajinal akıntıdaki değişiklik erken doğum ile karıştırılabilir. Şimdiye kadar, bir kadının kesinlikle erken doğum riski taşıdığını saptamak için güvenli bir yöntemimiz yoktu. Artık doktorların bu saptamayı yapmasına yardımcı olacak bir test var.
Fetal fibronektin (fFN), amniyotik kesede ve fetal zarlarda bulunan bir proteindir. Ancak, hamileliğin 22. haftasından sonra, fFN, 38. haftaya kadar normal bir şekilde bulunmaz.
22. haftadan sonra (ve 38. haftadan önce) hamile bir kadının vajinal salgılarında bulunduğunda, prematüre doğum riskinin arttığını işaret eder. Eğer bulunmuyorsa prematüre doğum riski düşüktür ve kadm büyük olasılıkla gelecek 2 hafta içinde doğum yapmayacaktır.
-Anemi (Kansızlık) Nedir? Anemi hamilelikte sık rastlanan bîr problemdir. Aneminiz varsa, tedavi siz ve bebeğiniz açısından önem taşır. Eğer anemiyseniz, hamilelik döneminde kendinizi iyi hissetmezsiniz. Çok kolay yorulursunuz. Baş dönmeleri yaşayabilirsiniz.
Vücudun geri kalanına oksijen taşıyan kan hücrelerinin üretimi ve bu hücrelerin yok edilmesi arasında vücudunuzda iyi bir denge vardır. Anemi, kırmızı kan hücrelerinin az olması durumudur. Anemiyseniz, kırmızı kan hücreleriniz yetersizdir.
Hamilelikte, kan dolaşımınızdaki kırmızı kan hücrelerinin sayısı artar. Plasma (kanın sıvı kısmı) miktarı daha yüksek bir oranda artar. Doktorunuz kanınızdaki bu değişimleri bir hematokrit okuması ile takip eder. Hematokritiniz, kırmızı kan hücrelerinin yüzdelik oranının ölçümüdür.
Aynı zamanda hemoglobin düzeyiniz test edilir. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinin protein içeriğidir. Eğer aneminiz varsa, hematokritiniz 37′den düşük ve hemoglobininiz 12′nin altındadır.
Bİr hematokrit saptaması, genellikle ilk doğum öncesi muayenede diğer laboratuvar testleri ile birlikte yapılır. Hamilelik sırasında bir ya da iki kez tekrarlanabilir. Anemiyseniz daha sık yapılır.
Her zaman doğumda biraz kan kaybı olur. Eğer doğuma girdiğinizde anemiyseniz, bebeğiniz doğduktan sonra bir kan nakline ihtiyaç duyma riskiniz yüksektir. Anemiyseniz doktorunuzun beslenme ve takviye konusundaki tavsiyelerine uyun.
- Demir Eksikliği Anemisi: Hamilelikte en çok rastlanan anemi türü demir eksikligi anemisidir. Hamilelik döneminde, bebeğiniz sizin vücudunuzda bulunan demir depolarından birazını kullanır. Eğer demir eksikliği aneminiz varsa, vücudunuz kırmızı kan hücresi üretmek için yeterli demire sahip değildir, çünkü bebeğiniz kendi kan hücreleri için sizin vücudunuzdaki demirin bir kısmını kullandı.
Doğum öncesi vitaminlerin çoğu demir içerir, ama takviye olarak da bulunmaktadır. Eğer doğum öncesi vitamin alamıyorsanız, size günde 300 ila 350 mg demir sülfat veya demir glukonat verilebilir. Demir alınması gereken en önemli takviyedir. Hemen hemen bütün hamileliklerde demir takviyesine ihtiyaç duyulur.
Demir takviyesi alsalar bile bazı kadınlarda hamilelik döneminde demir eksikliği anemisi gelişebilir. Bir kadınm hamilelikte bu durumu yaşamasına birkaç faktör neden olabilir:
• Demir alamama veya demir içeren doğum öncesi vitamini alamama
• Hamilelik döneminde kanama
• Çoğul cenin
• Midede veya incebağırsağın bir bölümünde daha önce ameliyat yapılması (hamilelikten önce yeterli miktarda demir emilmesini zorlaştırır)
• Demir emiliminin azalmasına neden olan aşırı antiasit kullanımı
• Yetersiz beslenme alışkanlıkları
Demir eksikliği anemisini tedavi ederken amaç, tükettiğiniz demir miktarını artırmaktır. Demir, gatrointestinal sistem tarafından yetersiz olarak emilir ve günlük bir düzene göre alınmalıdır. Enjeksiyon yolu ile verilebilir ama ağrı ve ciltte leke yapabilir.
Demir desteği almanın yan etkileri, mide bulantısı ve kusmadır. Böyle bir durumda daha düşük bir dozda kullanabilirsiniz. Demir almak, aynı zamanda kabızlığa yol açabilir.
Eğer ağız yoluyla alınan bir demir desteği kullanamıyorsanız, demir miktarı yüksek gıdaları artırmak, örneğin karaciğer ve ıspanak, anemiyi önleyebilir. Doktorunuza, diyetinize ne tür yiyecekler eklemeniz gerektiğini danışın.
- Orak Hücre Anemisi: Koyu renk tenli ve Akdeniz veya Afrika kökenli kadınlar için orak hücre anemisi hamilelik döneminde çok önemli problemlere neden olabilir. Anemi bu vakalarda, vücudun kırmızı kan hücrelerini üreten kemik iliğinin, kırmızı kan hücrelerini, yok oldukları kadar çabuk yenileyememesi nedeniyle ortaya çıkar. Orak hücre anemisinde üretilen kırmızı kan hücreleri de anormaldir, bu da şiddetli ağrıya neden olabilir, çünkü kan damarlarında sıkışırlar ve akamazlar.
Hastalığa sahip olmadan orak hücre anemisi özelliği taşıyabilirsiniz. Büyük bir olasılıkla bu özelliği veya hastalığı bebeğinize geçirebilirsiniz. Doktorunuza hastalıkla ilgili aile geçmişini anlatınız.
Bir kan testi, orak hücre anemisi özelliğini kolaylıkla saptar. Orak hücre anemisi, ceninde amniyosentez veya KUB ile teşhis edilir.
Orak hücre anemisi özelliği taşıyan kadınların, hamilelik sırasında piyelonefrit olma ve idrarda bakteri çıkma olasılığı daha fazladır. Ayrıca, hamilelikte orak hücre anemisi gelişmesine karşı hassastırlar.
Orak hücre anemisi olan bir kadın yaşamı boyunca ağrılı dönemler (orak krizleri) geçirmiş olabilir. Karındaki veya uzuvlardaki ağrı, kan damarlarının anormal kırmızı kan hücreleri ile tıkanması nedeniyle oluşur. Ağrı vakaları ciddi olabilir ve hastanede tedavi ile ilaç tedavisi gerektirebilir.
Hidroksiüre (ağız yoluyla kullanılan bir ilaç), tedavide etkili olmuştur, ama kullanımı bazı riskleri beraberinde getirir. Uzun vadeli kullanımı üzerine araştırma verileri olmadığı için hamile kadınların bu ilacı kullanmamaları tavsiye edilir.
Orak hücre hastalığı bulunan hamile bir kadın için riskleri; ağrılı orak krizleri, enfeksiyonlar ve hatta kalp yetmezliğidir. Cenine verebileceği zararlar; düşük ve ölü doğum riskinin yüksek olmasıdır, % 50 oranında arttığı tahmin edilmektedir. Riskler daha büyük olmasına rağmen, orak hücre anemisi olan birçok kadın başarılı bir hamilelik geçirir.
- Talasemi: Aneminin bir diğer türü, daha az rastlanan talasemidir, bu daha çok Akdeniz toplumlarında görülür. Kırmızı kan hücrelerini yapan basit proteinin normalden az üretilmesi ve anemi sonuçları ile açıklanır. Eğer aile geçmişinizde talasemi varsa veya talasemi olduğunuzu biliyorsanız bu konuyu doktorunuzla konuşun.
- Kendinizi “Hasta” Hissettiğiniz Zaman: Grip gibi diğer viral enfeksiyonların yanında hamileyken ishal veya nezle de olmanız mümkündür. Bu problemler sizin için endişe oluşturabilir.
• Kendimi hasta hissettiğim zaman ne yapabilirim?
• Hangi ilaçlar ve tedaviler uygundur?
• Ülkemizde oldukça sıktır. (E.N.)
• Eğer hastaysanız, doğum öncesi vitaminlerimi almalı mıyım?
• Hastaysam ve her zamanki diyetime göre beslenemiyorsam ne yapmalıyım?
Hamileyken hasta olursanız, doktorunuzun ofisini aramaktan çekinmeyin. Doktorunuzun tavsiyelerini alın. Kendinizi daha iyi hissetmeniz için hangi ilaçları alabileceğinizi size söyleyecektir. Yalnızca nezle veya grip olsanız bile, doktorunuz hasta hissedip hissetmediğinizi bilmek ister.
Eğer daha fazla tedbire gerek varsa, doktorunuz size tavsiyede bulunacaktır.
Kendinize yardımcı olmak için yapabileceğiniz herhangi bir şey var mı? Evet var. Eğer ishaliniz veya olası bir viral enfeksiyonunuz varsa sıvı alımınızı artırın. Bol su, meyve suyu veya diğer yararlı sıvıları, örneğin et suyuna çorba, için. Katı gıdalar bulunmayan hafif bir diyetin kendinizi daha iyi hissettirdiğini fark edeceksiniz.
Birkaç gün her zamanki diyetinizin dışına çıkmak size ve bebeğinize zararlı olmaz ama bol su içmeniz gerekmektedir. Katı gıdalarla idare etmek sizin için zor olabilir ve ishalin daha büyük bir problem olmasına neden olabilir. Aynca süt de ishali kötüleştirebilir.
Eğer ishal 24 saatten uzun süre devam ederse, doktorunuzu arayın. Hamilelik döneminde ishal için hangi ilaçları alabileceğinizi sorun.
Hastaysanız, birkaç gün doğum öncesi vitamininizi almayabilirsiniz. Ancak, diyetinizi kontrol altına aldığınızda vitamininizi yeniden kullanmaya başlayın.
İlk önce doktorunuza danışmadan herhangi bir ilaç almayın. Genellikle ishal ile viral bir hastalık kısa süreli bir problemdir ve birkaç günden uzun sürmez. Kendinizi daha iyi hissedene kadar işten birkaç gün ayrılmanız ve yatak istirahatı yapmanız gerekebilir.
Babaya Tavsiye
Eşinizle birlikte araba sürerken, eşinize ona herhangi bir şekilde yardım edip edemeyeceğinizi sorun. Arabaya inip binerken ona yardımcı olmayı teklif edebilirsiniz. Eşiniz için diğer arabanızı kullanmak daha rahatsa (birden fazla arabanız varsa) arabaları değiş tokuş etmeyi teklif edin. Emniyet kemerini veya koltuğunu ayarlarken yardıma ihtiyacı olup olmadığını sorun. Araba kullanmayı onun için mümkün olduğunca kolay ve ulaşılabilir hale getirmeye çalışın.
22. Hafta İçin Tavsiye
Hamilelik boyunca, kan hacminizdeki artış nedeniyle vücudunuza yardımcı olması için bol bol sıvı (su en iyisidir) tüketin. İdrarınız hemen hemen temiz su gibi görününce yeterli miktarda sıvı aldığınızı anlarsınız.