Hemen hemen tüm anne adaylarından duyarız aşerme sözcüğünü. Tüm kadınlar gebeliğinde bu durumu yaşamazlar. Uzmanlar, aşerme durumunu gıdaların kendisine değil kişiye özel olarak gıdaların vücuttaki etkisi olduğunu ve bu durumun beslenme alışkanlıklarından ortaya çıktığı söyleniyor. Beslenmede tahıl ağırlıklı diyet izleniyorsa yağ ve tatlılara karşı istek oluşurken, protein ağırlıklı beslenmede şeker yeme arzusu bununla birlikte tuzlu yeme isteği gelişebilir.

Bir çok kadın gebeliği sırasında tat ve koku alma duyularında değişiklik olduğunu fark edebilir. Mesela gebeliğin ilk zamanlarında ağızda metalik bir tat olduğunu ifade ederler. Bu da bir kısım gıdalara karşı artan bir istek ya da isteksizliği tarif edebilir.

Gebelikte aşerme bazı besinlere duyulan istektir yalnız bunun aksi durum da olabilir. Bazı yiyecek yada içeceklere isteksizlik de gelişebilir. Alkol ya da kahveye, bununla birlikte kızartma gibi yiyeceklere de isteksizlik olabilir. Ayrıca gelişen başka bir durumda ‘Pika’ olarak adlandırılan yenilemeyen bazı maddelere de istek ortaya çıkabilir. Örneğin sabun, toprak gibi.

Anne adaylarındaki aşerme bilinçaltındaki yada bilinç düzeyindeki duyguların karşılığı olarak da görülebilir. Çocukluk döneminde sevilen bir yiyeceğin istenmesi ya da yetiştiği kültüre ait bir yiyeceğin istenmesi olabilir. Kadınların bilindik besinleri istemesi gebeliğe özel dikkat çekilmesi anlamında kişiye özel ifadedir.

Aşarme olması halinde dikkatli olduğunuz sürece istediğiniz besini tüketebilirsiniz. Diğer yemeniz gereken besinler de tüketildiğinde sakınca olamaz elbette ama sadece aşerdiğiniz besini tüketmek de doğru olmaz. Bebeğinizin sağlıklı gelişimi için sizinde çeşitli ve sağlıklı beslenmeniz gereklidir. Beslenme şeklinizin yeterli olup olmadığını kendiniz de kontrol edebilirsiniz, günlük notlar alabilirsiniz. Yeterli beslenmediğinizi düşündüğünüz de doktorunuza danışmalısınız.

Pika olarak tabir edilen ve yenilemeyen maddelere karşı yeme isteğiniz oluşuyorsa kendinizi frenlemelisiniz ayrıca bu durum geçicidir ve telaşlanmamanız gerektiğini de kendinize tekrarlayabilirsiniz. Eğer kontrol edemiyor ve telaşlanıyorsanız mutlaka doktorunuz ile görüşmelisiniz. Bazı kadınlarda farklı rahatsızlıklar Pika gibi şekillerde işaret verebilir ve önlem alınması da gerekebilir.

Balık yemek sağlıklıdır; özellikle ha­mileyken sizin için faydalıdır. Hamiley­ken çeşitli balık türlerinden yiyen kadın­lar daha sağlıklı ve uzun hamilelik döne­mi geçirirler ve bazı incelemelere göre daha kilolu bebekler dünyaya getirirler. Bu önemlidir, çünkü bebek ne kadar uzun süre rahimde kalırsa doğumda güç­lü ve sağlıklı olma şansı o kadar artar.

Son araştırmalar hamileyken balık yi­yen kadınların prematüre doğumla ilgili az problemleri olabileceğini göstermiş­tir. Bu yarar, balıkta bulunan sizi prema­türe doğumdan korumak için hormonal tepki veren Omega-3 yağ asitlerinden kaynaklanabilir.

Omega-3 yağ asitleri aynı zamanda hamileliğe bağlı hipertansiyonu ve pre-eklampsiyi önleyebilir.

Birçok balık türünün hamilelikte yen­mesi güvenlidir ve bunları diyetinize ek­lemelisiniz. Balıkların çoğunda yağ ora­nı düşük ve B vitamini, demir, çinko, se­lenyum ve bakır oranı yüksektir. Çeşitli balık türlerini seçmek diyetinize mü­kemmel, sağlıklı katkılarda bulunur ve balığı istediğiniz sıklıkta yiyebilirsiniz.

Omega-3 Yağ Asitleri. Hamsi, ringa balığı, tekir, uskumru (Kral uskumru de­ğil), somon balığı, sardalye ve alabalık bol miktarda Omega-3 yağ asitleri barın­dıran balıklardandır. Vejetaryenseniz ve­ya balık sevmiyorsanız yemeklerinize kanola yağı, keten tohumu yağı, soya fa­sulyesi, ceviz ve buğday tohumu ekle­yin, çünkü bu gıdalar, bir tür Omega-3 yağ asidi olan linolenik yağı içerir.

Bazı araştırmacılar, yağlı balıklar ye­menin ve başka bir şekilde Omega-3 yağ asitleri almanın (örneğin balık yağı kapsülleri) bebeğinizin zekâ gelişimini arttırdığına inanırlar. Hamile kadınlar üzerine yapılan bir araştırma, bir kadının hamileyken balık yediğinde bunun geliş­mekte olan ceninin beynine ulaştığını göstermiştir.

Beslenme planınıza Omega-3 yağ asit­lerini dahil etmek oldukça önemlidir. Ancak, çalışmalar günde 2.4 g Omega-3 yağ asitleri miktarını aşmamanın daha iyi olacağını göstermiştir.

Metîl-cıva Zehirlenmesi. Bazı balık­lara insanoğlunun oluşturduğu çevre kir­liliği nedeniyle tehlikeli bir madde bula­şır. Bu balıkları yiyen insanlar metil-cıva zehirlenmesi tehdidi altındadır. Cıva, kirliliğin bir yan ürünü olduğu kadar ay­nı zamanda doğada da bulunan bir mad­dedir. Bir kirletici olarak havaya karıştı­ğında sorun oluşturur. Okyanuslarda bu­lunur ve dalgalarla taşınarak bazı balık türlerine bulaşır.

FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi), balıklarda insanlar için tehlikeli olabile­cek cıva miktarını kesin olarak sapta­mıştır. Metil cıvanın anneden plasenta yoluyla cenine geçtiğini biliyoruz. Araş­tırmalar, her yıl yenidoğan 60.000 çocu­ğun, hamileyken anneleri tarafından tü­ketilen deniz ürünlerine bağlı olarak nö­rolojik problem geliştirme riski altında olduğunu gösterir. Hızlı beyin gelişimi nedeniyle, cenin metil cıva zehirlenme­sine karşı daha savunmasız olabilir.

Çalışmalar hamile kadınların ve hami­le kalmaya çalışan kadınların dikkatli ol­maları gerektiğini gösterir, bazı balık türleri ayda bir kereden fazla yenmemelidir. Bu balıklar; köpekbalığı, kılıçbalığı ve ton balığıdır (taze veya dondurul­muş). Emziriyorsanız, bu balık türleri ile ilgili tüketiminizi haftada bir kere yiye­rek sınırlayabilirsiniz. Ton balığı konser­vesi biraz daha güvenlidir ama haftada 180 gramdan fazla yemeyin.

Bazı tatlı su balıklarının yenmesi de riskli olabilir, örneğin akçıl gözlü balık ve turna balığı. Güvende olmak için, tat­lı su balıklarının tüketimi ile ilgili olarak yerel otoritelere danışın.

Balık Hakkında Ek Önlemler. Başka çevre kirleticiler de balıkta bulunabilir. Dioksin ve PCB’ler (policlorinat bifeniller) bazı balıklarda bulunur, mavi balık veya tatlı su alabalığı gibi; bu balıklar­dan sakının.

Parazitler, bakteriler, virüsler ve tok­sinler de balıklara bulaşabilir. Hastalıklı balığı yemek sizi de hasta yapabi­lir, bazen çok ciddi biçimde hem de. Sushi ve ceviche virüs ve parazit içerebilen yemeklerdir. Çiğ, kabuklu deniz ürünleri, eğer hastalıklıysa, hepatit-A, kolera veya mide iltihabına neden ola­bilir. Hamileyken bütün kabuklu deniz ürünlerinden kaçının! Hamileyken ka­çınılması gereken diğer balıklar; sıcak tropik sularda, özellikle Florida, Karayipler ve Hawai’de yaşayan bazı balık türleridir.

Bu bölgelere ait “yöresel” banklardan kaçının; sarı kuyruk balığı, barraküda (bir tür köpekbalığı), mavibalık, hani ba­lığı, mahimani, lüfer ve taze ton balığı.

Hamile kadınlara sushi yememelerini tavsiye ediyoruz; ancak yenmesi uygun olan birkaç “sushi” türü vardır. Pişiril­miş yılanbalığı ile yapılan sushi ve bu­harda pişirilmiş yengeç ve sebzeler ka­bul edilebilir.

Eğer belli bir balığı yiyip yememe ko­nusunda emin değilseniz veya daha faz­la bilgi istiyorsanız Gıda ve İlaç Dairesi’ni arayabilirsiniz.

İncelemeler, vücudunuzun yaktığı her 15 kalori için 1 yemek kaşığı su içmeniz gerektiğini gösterir. Eğer günde 2.000 kalori yakıyorsanız, yaklaşık iki litre su içmelisiniz! Kalori ihtiyaçlarınız hami­lelik döneminde arttığı için su ihtiyacı­nız da artar. Günde altı ila sekiz bardak su iyi bir hedeftir. Bu hedefinize, en azından 2 litre su veya diğer içecekleri gün içinde azar azar içerek ulaşabilirsi­niz. Eğer günün sonuna doğru sıvı tüke­timinizi azaltırsanız, gece tuvalete taşın­maktan kendinizi kurtarabilirsiniz.

Bazı kadınlar, suyun yanında diğer içecekleri de içip içemeyeceklerini me­rak ederler. Su en iyi sıvı kaynağıdır; ancak diğer sıvı kaynakları ihtiyaçları­nızı karşılamaya yardım eder. Süt, sebze suyu, meyve suyu ve bazı bitkisel çay­lar içebilirsiniz. Sebze ve meyve ye­mek, diğer süt ürünleri, et ve tahıl ürün­leri de sıvı tüketimi hedefinize ulaşma­nıza yardım eder. Çay, kahve ve kola­dan sakının, bu içecekler idrar sökücü olarak görev yapan sodyum ve kafein içerebilirler.

Hamileyken kadınların sık karşılaştıkla­rı problemlerden bazıları su içilerek hafif­leyebilir. Baş ağrıları, rahimdeki kramplar ve idrar kesesi enfeksiyonları bol su içtiği­niz zaman sizin için daha az problem olur.

Yeterli su içip içmediğinizi görmek için idrarınızı kontrol edin. Eğer açık sarı veya berraksa yeterli sıvı alıyorsunuz. Koyu sarı idrar sıvı alımınızı artırmak için bir işaret olabilir. Bir şeyler içmek için susayıncaya kadar beklemeyin. Su­sayana kadar, vücudunuzdaki sıvıların en az % l’ini zaten kaybediyorsunuz.