Halk arasında ağrı kesiciler ve diğer ilaçların reçetesiz kullanımı çok yaygındır. Üstelik riskli olduğu bilindiği halde basit bir ağrı kesiciyi de doktora mı yazdıracağız düşüncesiyle ilaç kullanılır.

Gebelikte de durum pek değişmez. İnsanlar bildikleri ilaçları kendi istekleriyle kullanmaya devam ederler. Uzmanlar özellikle gebelik döneminde reçetesiz ilaç kullanımının arttığına dikkat çekiyor ve uyarıyorlar.

Uzmanlara göre; piyasada bulunan her çeşit preparat da ilaç kombinasyonlarından oluşması sebebiyle diğer ilaçlar gibi dikkatlice kullanılmalı.

Basit ağrı kesici olarak bilinen ilaçlar aspirin, kafein ve fenasehin içerdiği gibi, öksürük şurupları ve uyku ilaçları ise %25 alkol içermesiyle bu ilaçların şarap ya da bira içmekten farklı olmadığı belirtiliyor.

Reçetesiz satılan bazı ilaçlar; ibuprofen naproksen, ketrprofen, famotidin simetidin, hydrokortizon ve iyot içeren bazı ilaçların gebelikte kullanımı ile ilgili araştırmalar ve veriler kısıtlı olduğundan doktorunuza danışmadan kullanmamakta yarar var. Mutlaka doktorunuzun önerisiyle kullanmalısınız.

İlaç etiketleri ve paket eklerini dikkatlice okuduğunuzda neredeyse tüm ilaçlarda “gebelikte kullanılmamalıdır” uyarı vardır. Bazı bünyelerde su tutulumu sorunu vardır. Dolayısıyla; sodyum bikarbonat içeren ve sodyum alımının artıran ilaçlar sut tutma problemi olanlarda dikkatlice kullanılmalıdır.

Bir kısım antiasitler ise alüminyum içermesiyle kabızlığa sebep olur ve fosfat gibi minerallerin metabolizmasını etkiler. Magnezyum içeren ilaçlar da magnezyum zehirlenmesine sebep olurlar.

Bu bilgiler ışığında reçetesiz ilaçlar ve preparatlar gebelik döneminde dikkatlice kullanılmalıdır.

Bazı kadınlarda gebelik öncesinde bazı kadınların vücuttaki hastalıkları ya da gebelik sırasında görülen sorunlar, gebeliğin risklerini de beraberinde getirir.

Böyle riskli gebelikler diğer gebeliklere nazaran yakından takip edilir.

Riskli gebelik sınıfina alınan bazı durumlar şunlardır:

-Gebelik diyabeti (şeker hastalığı)

-Gebelik zehirlenmesi (preklampsi, eklampsi)

-Yüksek tansiyon ve gebelik

-Gebelik kanamaları

-Gebelikte kan hastalıkları

-Gebelerde kalp, böbrek, sinir hastalıkları

-Rahim içinde, bebekte gelişme geriliği

-Suların erken gelmesi

-Erken doğum tehdidi

-Bebeğin suyunun normalden az veya fazla olması

-Çoğul gebelikler

Bu konuda bebek bekleyen anne adaylarının da doğal olarak endişe taşıdığı biliniyor.

Özellikle radyasyona maruz kalınıp kalınmadığı, bebek için ne kadar riskli olup olmadığı sorulur.

Genel anlamda gebelikte mikrodalga fırın kullanımının ne derecede tehlikeli olup olmadığı bilinmemektedir.

Bu konuda yapılmış araştırma sonuçlarına göre, gebelikte bebeğin gelişen dokuları içten ısıtması ile mikrodalga fırın etkilerine karşı duyarlılık göstermektedir.

Ancak mikrodalga çalışırken kapağının iyice kapalı olduğundan emin olmalı ve mümkün olduğunca yaklaşmamaya çalışılmalı.

Rahatlamak isterken bebeğine zarar verecekleri endişesi yaşarlar.

Uzmanlar ise sıcak banyo, kaplıca ve saunaları riskli olabileceğinden dolayı önermemektedirler.

Bebekler annelerinin vücut sıcaklığını koruyacaklarından kendilerini güvende hissederler.

Gebelik sürecinde bebek için zaman zaman riskli dönemler olabilir.

Annenin de bu dönemleri bilmemesiyle sıcak banyo, sauna ve kaplıcadan yararlanmak istemesi, üstelik de uzun süre sıcaklığa maruz kalması ile zararlı olabilir.

Gebelik süresince banyoda sıcaklığa dikkat etmelisiniz. En azından bu konudaki tıbbi araştırmalar sonuçlanana kadar bir süre uzak durmak gerekir.

Gebelik planlandığında ilk olarak yapılması gereken korunmaktan vazgeçilmesi ve uygulanan tüm yöntemlerin bırakılmasıdır. Doğum kontrol yöntemlerinin bırakılması akabinde vücudun üreme yeteneğinin yeniden aktif olması için üç ay gibi bir süre beklemek gereklidir. Spiralin çıkarılması ve doğum kontrolü haplarından sonraki ay gebelik oluşması muhtemeldir. Yalnız, uzun süreli etki sağlayan doğum kontrol iğnelerinin bırakılması sonrasında üç ya da dört ay gibi bir süre gebelik oluşmayabilir.

Çiftler gebelik istediklerinde bu şansı artımak için düzenli olarak haftada iki ya da üç kez ilişkide bulunmalıdırlar. Daha uzun sürelerde ilişki söz konusu olduğunda ise gebelik olasılığı daha düşüktür. Sık ilişkide bulunan çiftlerin yüzde 70′inde altı ay içinde gebelik şansı yüksektir. Herhangi bir sağlık sorunu olmayan özellikle doğurganlık sorunu olmayan ve korunmasız ilişkide olan çiftlerde gebelik şansı her regl döneminde yüzde 25 oranındadır.

Yirmisekiz günde bir regl olan bir kadın için; her regl döngüsünün başlangıcından itibaren 12. ve 15. günleri sağlıklı bir kadında yumurtlama dönemleri gebelik şansı olduğu dönemlerdir.

İkinci gebeliklerde annede gelişen diyabet ve yüksek tansiyon sorunları da düşük riskini orta çıkarmaktadır. Bunun yanında gbelikte oluşan hastalıklar bazı organların tahribatına da sebep olabiliyor.

Tüm bu sebepler doğrultusunda uzmanlar  anne olmayı planlayan kadınların fazla kilolarını vermesi gerektiği uyarısında bulunurken aynı zamanda da dengeli beslenmeye özen göstererek kilo alımınından kaçınmaları gerektiğini vurguluyorlar.

Uzmanlar, vücut kütle endeksinin bir ya da iki birim yüksek olduğu durumlarda anne adaylarının gebelik dönemlerinde diyabet ve yüksek tansiyon hastalıkları ile karşılaşma olasılığını göz ardı etmemeleri, yine vücut kütle endeksinin üç ya da daha yüksek birimlerde olan kadınlarda ise düşük ihtimalinin arttığının unutulmaması gerektiği önemle belirtiliyor.

Uzmanlar, uzun sürelerdir gebelik bekleyen ve istedikleri halde bebek sahibi olamayan kadınlara yakınlarınca stresden uzak olmaları yönündeki telkinlerin doğruluğunun kabul edilir olduğunu bildiriyorlar. Bu konudaki araştırmayı yürüten uzmanların stres yönetimi çalışmalarına katılan kadınların doğurganlık oranlarındaki yüksekliğin dikkat çekici olduğunun gözlemlendiği açıklanıyor.

İstendiği halde gebeliğin oluşmaması sonucu endişelenerek stres altında olan kadınlarda gebelik şansı daha düşük olduğu söyleniyor.

Gebelik planlamadan önce tüm kontrolleriniz yapılmalı ve fiziksel her hangi bir sağlık sorununuz olmadığı takdirde gebelik oluşmuyorsa “stres yapmıyorum” dememelisiniz, bu konuda doktorunuz ile detaylı görüşmeyi ihmal etmemelisiniz.

Bebeğin anne karnında keyfinin yerinde olup olmadığı hakkında anneye fikir verebilecek çok basit bir yöntem vardır, o da bebeğinizin hareketlerini takip etmek ve saymaktır…

Uzmanlara göre; 28-30. haftadan önce bebek hareketlerini saymaya çalışmanın fazla bir önemi yoktur. En fazla kullanılan yöntem oturur veya sol yana yatmış durumdayken hareketleri saymaktır.

Vücut hareketi, seyirme, tekme gibi tüm hissedilebilen hareketler geçerlidir. Şayet bebeğiniz bu şekilde saatte dört-beş hareket yapıyorsa veya iki saat içinde fark edebildiğiniz hareket sayısı on civarındaysa sorun yoktur.

Bebeğinizin hareketlerinde azalma fark ettiğinizde kalkıp beş-on dakika yürüyün, meyve suyu, tatlı, çikolata gibi bir şeyler atıştırın, iki-üç bardak su için ve yeniden deneyin. Hareketler hâlen düzelmemiş ise doktorunuza danışın.

Özellikle gebeliğin son dönemlerinde hareket sayılarında belirgin bir azalma olduğu anlaşılırsa ve iki saat içinde hissettiğiniz hareket sayısı ondan az ise doktorunuza bilgi vermeniz ve gerekirse bebeğin kalp atışlarının NST adı verilen yöntem ile monitörize edilmesi gerekebilir.

Anne, baba, kadın-doğum hekimi, psikolog, kitaplar, çevre faktörü vs. gibi bir çok faktör bu ekibin içinde yer alır. Bilgi çağını yaşadiğımız bu dönemde deneme yanılma yoluyla değil olabildiğince kesin sonuçlara bakarak karar vermelidir.

Gebelikten Önce Anne Adaylarına Önerilecek Tibbi Yaklaşım:

1. Genel sağlık muayenesi
2. Diş bakımı ve tedavisi
3. Hastalığı geçirmemişse kızamıkçık aşısı
4. Ailede kalıtsal bir hastalık varsa genetik danışmanlık
5. Uzun süren sistemik hastalıklarda uzmanına danışma (kalp, asthma, diabet, hipertansiyon vb.)
6. İş koşullarının hazırlanması
7. Sigara ve alkolün bırakılması
8. Gebelikle ilgili tıbbi bilgilendirme
9. Folik asit desteği
10. Psikolojik hazırlık
11. Gebelik kadın sağlığını derinden etkiler. Bu yüzden gebelik sayesinde genel sağlık kontrolü olmanız uygun ve doğrudur.

Gebeliğin sebep olduğu önemli değişikliklerden biri de kardiyak sistemde de meydana gelir. Anne adayının vücudunda yaşanan değişiklikler kan hacminde, kalp yükünde, kalp hızında artışın meydana gelmesi olarak özetlenebilir.

Günümüze değin kalp hastalığı olduğu bilinen kadınların hamile kalmaması ve doğum yapmaması tavsiye edilirdi. Yalnız günümüzde kalp hastalığı olan kadınların sağlıklı bir gebelik dönemi geçirmeleri ve problemsiz bir doğum atlatmaları artık mümkün.

Herhangi bir kalp hastalığına sahip kadınların gebelik öncesi mutlaka bir kardiyolog ve kadın doğum uzmanından fikir almaları gerekir. Bunun sebebi bazı kalp hastalıklarının gebelik döneminde önemli ölçüde sorunlara sebep olabilmesi. Bu tarz rahatsızlıkları olan kadınlara tedavi olmadan gebelik tavsiye edilmez.

Kalp hastalığına rağmen uzmanlar tarafından gebeliğinde sorun görülmeyen anne adaylarının ise gebelik döneminde yakından takip edilmesi gerekiyor. Neredeyse tüm kalp hastası olan anne adaylarında fiziksel aktivite kısıtlanır ve yüksek proteinli tuzdan uzak diyet tavsiye edilir. Uzmanlar bu tarz rahatsızlıkları olan anne adaylarına kan seviyelerinin belli bir düzeyin üzerinde tutulması önerirler. Bunun sebebi kansızlığın kalp hastalığı üzerinde olumsuz etkiye sahip olmasıdır. Ayrıca anne adayının kilo alımı kontrol altında tutulur. Bu tedbirlerle kalbin iş yükünün azaltılması amaçlanır.

Kalp hastası olan anne adaylarının normal doğum yapması mümkündür. Hatta kalp hastalığı olan gebeliklerde sezaryenle doğumun önerildiği vakalar oldukça azdır.

Kalp hastası kadınlar için doğum sonrası dönem de çok önemlidir. Bu sebeple gebelikte kan kaybı en aza indirilmeli, kan basıncı düzenlenmeli ve kalp yetmezliğine sebep olacak aşırı sıvı yükünden kaçınılmalı.

Doğumdan sonra dört ile altı hafta sonra gebeliğin sebep olduğu kalp damar sistemindeki değişiklikler geçer. Annenin durumu yeniden bir kardiyolog tarafından incelendiği gibi bebeğin sağlık durumu da incelenir.