Gebelik döneminde anne adaylarına, civa oranı yüksek olduğundan büyük balıkları tüketmemeleri söylenir. Yalnızca düşük civa oranı nedeniyle ton balığı önerilebilir. Üstelik Omega 3 yağ oranı, kaliteli proteini yüksektir ve doymuş yağ oranı ise düşüktür. Deniz ürünleri arasında tüketime en uygun balıktır.

Uzmanlar ise ton balığı tüketimi konusunda anne adaylarına haftada iki porsiyon ile kısıtlama getirmişleridir. Genel olarak gebelik süresince haftada iki defa olmak kaydıyla light ton balığı konserve türlerinin ya da ızgara olarak tercih edilmesi önerilir.

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de son yıllarda yaygın olan sushi gebelik dönemlerinde özellikle bebek için sakıncalı olacağından önerilmez. Çiğ tüketilen balıktan vücuda geçen ve yerleşen parazitler annenin aldığı diğer gıdalardan bebeğin yararlanamamasına sebep olur.

Bir diğer tehlike ise dondurulmuş ve sonra hazırlanmış olan bu yiyecek türünde listeria olarak adlandırılan bakteri annede enfeksiyona sebep olabilir. Gebelik döneminde et ve balık gibi gıdaların pişirilerek tüketilmesi bakteri ve enfeksiyonları engelleyecektir.

Fetüse taşınan gıdaların annenin kendi gereksinimine ek olarak düşünülmelidir. Emzirme döneminde ise anne sütü salgılanır. Bu süt annenin aldığı gıdaların bir ürünüdür. Süt için gerekli besinler de annenin kendi gereksinimine ek olarak düşünülmelidir. Çünkü hem fetüsün büyümesi, hem de yeni doğan bebeğin beslenmesi için annenin salgıladığı sütün enerjisi ve besin değeri annenin yedikleri ile kendi vücudundaki depolardan sağlanmaktadır. Bu açıdan gebelik ve emzirme döneminde kadının beslenmesinde amaç; Kendi fizyolojik gereksinimleri karşılayarak vücudundaki besin öğeleri yedeğini dengede tutmak, fetüsün normal büyümesi ve salgılanan sütün gerektirdiği enerji ve besin öğelerini tam olarak karşılamaktır.

Gebe ve emzirmenin gerektirdiği besin ihtiyacının karşılanması, fetüsün ve bebeğin normal büyüyüp sağlıklı olması kadar anne sağlığı içinde önemlidir. Genç yaşta (19 yaşından önce) gebe ve emzikli olan kadın daha kendisi büyüme çağını tamamlamamıştır. O yüzden gebelik ve emzikliliğin ihtiyaç duyduğu besin ihtiyaçları, özellikle bu gibi annelerde etkili olmaktadır.

Yine ağır fiziksel çalışma sürdüren kadınların zaten çok olan enerji harcamalarına bir de gebelik ve emzikliliğin yükü geldiğinde, kadın çoğu zaman kendi dokularını kullanmak zorunda kalmaktadır. Bu bakımdan gebelik ve emzikliliğin yüklediği ihtiyaçların karşılanması anne ve cocuk icin cocuk icin çok önemlidir.

Bu hafta ile bebeğiniz yaklaşık 2.75 kg. Baş bölgesinden kalçalara kadar olan uzun­luğu 34 cm ve toplam uzunluğu 46 cm.

Sizin Büyüklüğünü Ne Kadar? Siz Ne Kadar Değiştiniz?

Pubik simfizden ölçüldüğünde, rah­min tepe noktasına kadar olan ölçü 36 cm. eğer göbek deliğinden ölçerseniz rahmin tepe noktasına kadar 14 cm’den daha fazla.

Karnınızda hiç yer kalmamış gibi his­sedebilirsiniz! Rahminiz son birkaç haf­tada bebek içinde büyüdükçe daha fazla büyüdü. Artık rahminiz büyük bir olası­lıkla kaburga kemiğinizin hemen altında.

Bebeğinizin Büyümesi ve Gelişimi

- Bebeğinizin Akciğerlerinin ve Solunum Sisteminin Olgunlaşması

Bebeğinizin gelişiminin önemli bir bö­lümü akciğerlerin ve solunum sisteminin olgunlaşmasıdır. Prematüre bir bebekte en çok görülen problem, yenidoğanda solunum zorluğu sendromudur. Bu prob­lem ayrıca hiyalin zarı hastalığı olarak isimlendirilir. Bu durumda, akciğerler ta­mamen olgun değildir ve bebek yardım­sız kendi kendine nefes alamaz. Oksijen gereklidir. Bebeğin nefes alması için bîr makine örneğin bir vantilatör gerekebilir.

1970′lerin başında, bilim adamları fetal akciğer olgunluğunu değerlendirmek için iki yöntem geliştirdiler. Her ikisinde de bir amniyosentez testi yapılabilir. Bi­rinci yöntem L/S oranı, doktorların, be­beğin doğumdan sonra kendi başına ne­fes alıp alamayacağını önceden belirle­melerini sağlar.

L/S oranı testi genellikle en azından 34. haftaya kadar bir bebeğin akciğerle­rinin olgunlaştığını göstermeyebilir. Bu dönemde, amniyotik sıvıdaki iki faktör arasındaki ilişki değişir. Sfingomiyelin aynı kalırken lesitin düzeyleri yükselir. Bu iki faktörün düzeyleri arasındaki oran bebeğin akciğerlerinin olgunlaşıp olgunlaşmadığını gösterir.

Fosfatidil gliserol (PG) testi doktorla­rın bebeklerin akciğerlerinin olgunluğu­nu değerlendirmeleri için bir başka yön­temdir. Amniyotik sıvıda fosfadil gliserol varsa (pozitif sonuç) bebek doğumda bü­yük olasılıkla solunum zorluğu çekmez.

Akciğerlerdekİ spesifik hücreler do­ğumdan hemen sonra solunum için zo­runlu olan kimyasalları üretirler. Yenidoğan bir bebeğin nefes almasının önemli bir bölümü surfakta tarafından belirlenir. Prematüre doğan bir bebeğin akciğerle­rinde surfakta bulunmayabilir. Surfakta solunum zorluğu sendromunu önlemek için yenidoğan bir bebeğin akciğerlerine doğrudan verilebilir. Kimyasal madde bebek tarafından hemen kullanılması için mevcuttur. Surfakta tedavisi alan birçok prematüre bebeğin solunum ci­hazlarına bağlanmaları gerekmez, kendi başlarına nefes alabilirler!

- Bebeğiniz Nasıl Duruyor?

Hamileliğin hangi noktasında dokto­runuz bebeğinizin doğum için pozisyon aldığını söyleyebilir, örneğin bebeğin başı aşağıda mı yoksa bebek ters mi? Bebek ne zamana kadar şu andaki pozis­yonunda kalacak?

Genellikle hamileliğin 32. ve 34. haf­taları arasında bebeğin başının karnını­zın altında olduğunu hissedebilirsiniz, bazı kadınlar bebeğin farklı bölümlerini bundan daha erken hissedebilirler. Ama bebeğin başı, henüz dokunulduğunda baş olduğunu belirleyebilecek kadar sert olmayabilir.

Fetal kafatasında kalsiyum depolan­dıkça baş yavaş yavaş sertleşir. Bebeği­nizin başı farklı bir his verir. Doktorunu­zun ters bir bebekle hissettiğinden farklıdır. Ters pozisyon yumuşak, yuvarlak bir his verir.

32. ila 34. haftalardan başlayarak dok­torunuz bebeğin içinde nasıl durduğunu belirlemek için karnınıza dokunur. Bu pozisyon hamilelik sırasında birçok kez değişmiş olabilir, 34. ila 36. haftalarda bebek genellikle artık sabit kalacağı pozisyonu alır. 37. haftada ters duruyorsa bebeğin hâlâ ba­şını aşağı çevirme ihtimali vardır. Ama hamileliğin sonuna yaklaştıkça bu ihti­mal azalır.

Sizde Oluşan Değişimler

Doğum yapma tarihinize sadece 4-5 hafta kaldı. Doğacak bebeğiniz için he­yecanlanmak kolaydır. Ancak doktoru­nuzdan bu dönemde doğum sürecini başlatmasını istemeyiniz.

11.25 ila 13.5 kg almış olabilirsiniz ve hâlâ bir ayınız var. Bu dönemden sonra kilonuzun her haftalık muayenede aynı sonucu vermesi az rastlanan bir durum değildir.

Artık amniyotik sıvı en fazla miktarda bebeği çevreler. Gelecek haftalarda, be­bek büyümeye devam eder. Ancak amni­yotik sıvının birazı vücudunuz tarafın­dan tekrar absorbe edilebilir, bu da bebe­ğin etrafındaki sıvı miktarını azaltır ve bebeğin hareket ettiği alanı daraltır. Fetal hareketleri hissederken bir farklılık duyabilirsiniz. Bazı kadınlara göre, be­bek eskisi kadar hareket etmiyormuş gi­bi gelir.

Beslenme Düzeniniz

Hamileliğinizin sonuna yaklaşıyorsu­nuz. Gıda planınızla ilgili olarak hamile­liğinizde daha önce olduğundan daha çok zorluk çekebilirsiniz. Yediğiniz yi­yeceklerden sıkılmış olabilirsiniz. Bebe­ğiniz gittikçe büyüyor ve sizin yemek için çok fazla yeriniz kalmamış gibi gö­züküyor. Mide yanması ve hazımsızlık problemleri olabilir.

İyi beslenmekten vazgeçmeyin! Ne yediğinize dikkat etmeye devam etme­lisiniz. Bebeğinize doğumundan önce ihtiyacı olan en iyi besinleri vermeye devam etmek için tedbirli olun.

Her gün bir porsiyon koyu yeşil yap­raklı bir sebze, bir porsiyon C vitami­ni açısından zengin yiyecek veya içe­cek ve bir porsiyon A vitamini açısın­dan zengin bir yiyecek (sarı renkli bir­çok gıda örneğin hint yer elması, ha­vuç ve kavun A vitamini açısından zengindir). Su alımınıza devam etme­yi unutmayın.

Babaya Tavsiye

Kendiniz için de valiz hazırlayın! Bazı gerekli eşyalar; dergiler, tele­fon numaraları, kıyafet ve uyurken giyeceğiniz bir şey, bir kamera, film, yeni pil, atıştıracak bir şeyler, bir telefon kartı ve bir sürü bozuk para, sigorta bilgileri, rahat bir yastık ve fazladan nakit paradır.

36. Hafta İçin Tavsiye

Artık bebeğiniz için bîr pediatr bul­ma zamanı. Öneriler için araştırın; doğum doktorunuz size birini önere­bilir. Ailenize, arkadaşlarınıza veya doğum eğitimi sınıflarında beğendikleri doktorun ismini sorun.

Bebeğiniz yaklaşık 3.4 kg. Baş bölge­sinden kalçalara kadar olan uzunluğu 37 ila 38 cm. Toplam uzunluğu 48 cm. Be­beğiniz rahminizi kaplıyor ve hareket edecek çok az yeri var.

Sizin Büyüklüğünüz Ne Kadar? Siz Ne Kadar Değiştiniz?

Pubik simfizden rahmin tepe noktası­na kadar 36 ila 40 cm. Göbek deliğiniz­den rahmin tepe noktasına kadar 16 ila 20 cm.

Bu zamana kadar, büyük bir olasılıkla ölçüleriniz konusunda hayrete düşmüşsünüzdür. Kendinizi olabileceğiniz ka­dar büyük hissedersiniz ve bebeğinizi dünyaya getirmeye hazırsınız. Bebeği­niz büyümeye ve hatta siz bebeğinizi do­ğurana kadar biraz daha kilo almaya de­vam eder.

Ama cesaretiniz kırılmasın, bebeğinizi yakında dünyaya getireceksiniz.

Bebeğinizin Gelişimi

Bilirubin kırmızı kan hücrelerinin bo­zulmasıyla oluşan üründür. Bebeğiniz doğmadan önce, bilirubin kolayca pla­senta yoluyla ceninden annenin kan do­laşımına geçer. Bu süreç boyunca, vü­cudunuz bebekten gelen bilirubini yok eder. Bebek doğup göbek kordonu kesi­lince, bebeğiniz kendi vücudunda üreti­len bilirubini kendisi idare etmek zo­rundadır.

- Yeni Doğan Bir Bebekte Sarılık

Doğumdan sonra, eğer bebeğiniz bili­rubin ile ilgili poblemler yaşarsa, kanda yüksek derecede bilirubin oluşur. Bebe­ğiniz sarılık olabilir, cilt ve göz akı sarılaşır. Bilirubin düzeyleri tipik olarak be­beğin doğumundan sonra 3 ila 4 gün yükselir daha sonra azalır.

Pediatriniz ve hemşireler bebeğin ren­gini gözlemleyerek sanlık olup olmadığı­nı kontrol ederler. Bebeğinize, hastanede veya pediatrinizin ofisinde bilirubin dü­zeyinin ölçülmesi için test uygulanabilir.

Sarılık olan bir bebek fototerapi yön­temiyle tedavi edilir, tedavi, bağımsız bir cihaz ya da fiber optik bir battaniye ile hastanede veya evde yapılabilir. Özel cihazdan gelen ışık cilde nüfuz eder ve bilirubini yok eder. Eğer yüksek düzey­de bilirubin varsa bebeğe kan nakli ya­pılması gerekebilir.

- Yeni Doğan Bir Bebekte Kernikterus

Yenidoğan bir bebekte son derece yüksek düzeyde bilirubin (hiperbilirubinemi) doktorların endişelenmesine ne­den olur, çünkü kernikterus olarak isim­lendirilen ciddi bir durum oluşabilir. Kernikterus, prematüre bebeklerde, za­manında doğan bebeklere göre daha sık görülür. Bebek kernikterus olursa nöro­lojik problemleri olabilir, spastisite, kas koordinasyonunun olmaması ve zihinsel geriliğin değişik seviyeleri. Ancak, ker­nikterus nadiren görülür.

Sizde Oluşan Değişimler

- Hastaneye Gitmeyi Beklerken: Hastaneye gitmeyi bekliyorsanız ve ağrınız varsa evde yapabileceğiniz bir­kaç şey var. Aşağıdakiler size bu konuda yardımcı olabilir.

• Her kasılmanın başlangıcında derin bir nefes alın. Yavaş yavaş nefes verin. Sancının sonunda tekrar derin nefes alın.
• Ayağa kalkın ve hareket edin! Bu dik­katinizi başka yöne çekmeye ve ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir.

Beslenme Düzeniniz

Doğum süreci boyunca herhangi birşey yemenize veya içmenize izin veril­mez. Bir kadın doğum sürecindeyken genellikle midesi bulanır ve bu kusmaya neden olabilir. Sağlığınız ve rahatınız için doktorunuz bu problemi önlemek is­ter, dolayısıyla kendi güvenliğiniz için doğum sürecinde midenizi boş tutmanız tavsiye edilecektir.

Yemek yemek belki sizi o zaman ilgi­lendirmez ama su sayabilirsiniz. Ancak, yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı bir şey içmenize de izin verilmeyeceği­ni bilmelisiniz. Azar azar su yudumla­yabilir ya da emmek için buz parçaları alabilirsiniz. Doğum süreciniz uzun olursa vücudunuz bir damar yoluyla sı­vı alabilir. Bebeğin doğumundan sonra her şey normalse yemek yiyip bir şeyler içebilirsiniz.

40. Hafta İçin Tavsiye

Doğum sancılarını hafifletmek için farklı bir doğum pozisyonu, masaj, rahatlama teknikleri veya hipnoterapi kullanmayı düşünüyorsanız bunu sormak için doğum sürecine girmeyi beklemeyin. Doğum öncesi muaye­nelerinizden birinde endişelerinizi doktorunuzla tartışın.

Babaya Tavsiye

Doğum süreci ve doğumdaki rolü­nüzü eşinizle konuşun. Eşinize yar­dım etmek için neler yapabileceğini­zi öğrenin. Mahremiyetin korunma­sına yardım edebilirsiniz. İnsanlar doğum süreci sırasında veya doğum­da ziyarete geldiğinde, çok ses çı­karmamalarına ve çok kalabalık ol­mamalarına dikkat edersiniz. Eşini­zin dinlenmesine ve iyileşmesine izin verin; onun parlak zırhlı şöval­yesi olun.

Bebeğinizi emzirecekseniz, emzire-ceğiniz dönem için besin İhtiyaçlarınız konusunda düşünmeye başlamanız ge­rekir. Büyük bir olasılıkla bu dönemde yaklaşık 500 ekstra kalori almanız tav­siye edilecektir. Emziren bir anne, sütü­ne her gün 425 ila 700 kalori salgılar! Aldığınız ekstra kaloriler sağlığınızı korumanıza yardım edecektir. Bu kalo­riler besin değeri yüksek ve sağlıklı gı­dalardan alınmalıdır, hamilelik döne­minde yedikleriniz gibi. Ekmek, tahıl, makarna, pirinç grubundan 9 porsiyon ve süt ürünlerinden 3 porsiyon seçin. Meyve porsiyonunun sayısı 4, sebze porsiyonunun sayısı 5 olmalıdır. Diyeti­nizdeki protein miktarı emzirme döne­minde 240 gram olmalıdır. Yağlara, sıvı yağlara ve şekerlere özellikle dikkat edin; tüketiminizi 4 çay kaşığı ile sınır­layın.

Daha önceden bahsedildiği gibi sütü­nüze geçebileceği ve bebeğinizin mide­sini rahatsız edebileceği için bazı gıda­lardan sakınmak zorunda kalabilirsiniz. Çikolata, size gaz yapan gıdalar, örne­ğin Brüksel lahanası ve karnabahar, fazla baharatlı gıdalar ve sizi rahatsız eden diğer gıdalardan uzak durun. So­rularınız ve endişeleriniz varsa bu ko­nuyu doktorunuzla veya pediatrınızla konuşun.

Yediğiniz yemeklere ek olarak bol bol sıvı almanız gerekmektedir. Bebe­ğiniz için yeterli miktarda süt yapabil­mek ve susuz kalmamanız için her gün en az 2 litre sıvı almanız gerekir. Sıcak havalarda daha çok sıvıya ihtiyaç du­yarsınız.

Kafein içeren gıdalardan ve içeceklerden kaçının, çünkü kafein diüretik olarak rol alabilir. Ayrıca sütünüz aracılığıyla bebeğinize geçebilir. Kafein kan dolaşımınızdan 3 ila 5 saat içinde çıkmasına rağmen bir bebeğin kan dolaşımında 96 saat süreyle kala­bilir!

Kalsiyum alımınıza dikkat edin. Eğer bebeğinizi emziriyorsanızz bu önem taşır. Doktorunuza ne tür bir vi­tamin desteği almanız gerektiğini sora­bilirsiniz. Bazı anneler emzirdikleri sürece doğum öncesi vitaminini alma­ya devam ederler.

- Bebeğinizi Biberonla Beslerseniz

Bebeğinizi biberonla besleseniz bile, hamilelikte olduğu gibi besin değeri yük­sek olan bir beslenme planına uymanız önemlidir. Kompleks karbonhidratlar açısından zengin gıdalar yemeye devam edin, örneğin tahıl ürünleri, meyve ve sebzeler. Yağsız et, tavuk ve balık prote­in için iyi kaynaklardır. Süt ürünleri için az yağlı veya pastörize ürünleri seçin.

Bebeğinizi biberonla beslerseniz, em­zirirken ihtiyaç duyacağınızdan daha az kalori almanız gerekir. Ama çabuk kilo verme umuduyla kalori alımınızı birden azaltmayın. Enerji seviyenizi yüksek tutmak için hâlâ iyi beslenmeniz gerek­mektedir. Aldığınız kalorilerin boş kalo­riler olmadığından emin olun.

İşte her gün yemeniz gereken gıdaların tür ve miktarlarından oluşan bir liste: Ek­mek, tahıl, makarna, pirinç grubundan 6 porsiyon ve 3 porsiyon meyve seçin. 3 porsiyon sebze yeyin. Süt ürünleri gru­bundan 2 porsiyon seçin. Her gün yakla­şık 180 gram protein alın. Tekrar yağla­ra, sıvı yağlara ve şekerlere dikkat etme­nizi öneriyoruz; bu tür gıda alımınızı, 3 çay kaşığı ile sınırlayın. Ayrıca sıvı alı­mınızı yüksek tutun

Aşağıdaki liste sağlıklı beslenmeniz için bazı ara öğünler sunar:

• Muz, kuru üzüm, tatlı yeme ihtiyacını­zı gidermek için ve demir, potasyum ve magnezyum sağlamak için kuru meyve ve mango

• Şerit peynir; kalsiyum ve protein oranı yüksektir

• Kalsiyum, vitaminler ve mineraller için yağsız süt ve yoğurt, muzlu süt ve­ya muzlu krema ile yapılan meyve ka­rışımları

• Lif açısından zengin krakerler; tat ver­mesi ve protein için biraz yer fıstığı yağı sürülebilir

• Lezzetli süt ve meyve karışımları için biraz şeker ve biraz tarçın ile tatlandı­rılmış süzme peynir ve meyve

• Lif açısından ve tadını güzelleştirmek için salça veya fasulye dip ile tuzsuz cipsler veya tortillalar

• Lif ve lezzet açısından nohut ve pide

• Biraz zeytinyağı ve fesleğen ile tat­landırılmış taze domates; sebze porsi­yonu ve süt ürünleri porsiyonu için birkaç ince dilim Parmesan peyniri yiyin.

• Tavuk veya ton balığı salatası (taze ta­vuk veya su içinde paketlenmiş ton ba­lığıyla yapılmış) ve protein ve lif için krakerler veya tortillalar

Bebeğiniz hemen hemen 2.95 kg. Baş bölgesinden kalçalara kadar olan uzun­luğu 35 cm. Toplam uzunluğu yaklaşık 47 cm.

Sizin Büyüklüğünüz Ne Kadar? Siz Ne Kadar Değiştiniz?

Rahminiz geçen hafta veya iki hafta önceki ölçüyle aynı olabilir. Pubik sim-fizden rahmin tepe noktasına kadar olan ölçü 37 cm. Göbek deliğinden 16 ila 17 cm. Toplam kilo alımınız yaklaşık 11.3 ila 15.9 kg olmalıdır.

Bebeğinizin Büyümesi ve Gelişimi

- Bebeğinizin Başı Pelvisinizden Aşağıda mı?

Bebeğiniz hamileliğin bu son birkaç haftasında bile büyümeye ve gelişmeye devam eder. 36. haftada ele alındığı gibi, bebeğin başı genellikle bu dönemde pelviste aşağıya doğru döner. Ancak, hami­leliklerin % 3′ünde pelvise ilk önce be­beğin kalçaları veya bacakları gelir.

Sizde Oluşan Değişimler

- Hamileliğin Sonlarında Pelvik Muayene

Hamileliğinizin bu döneminde dokto­runuz pelvik muayene yapabilir. Bu pel­vik muayene doktorunuzun hamileliğini­zin gidişatını değerlendirmesine yardım eder. İlk olarak dikkat edeceği şeylerden biri amniyotik sıvı sızıntısı olup olmadı­ğıdır. Eğer olduğunu düşünüyorsanız doktorunuza söylemeniz önem taşır.

Doktorunuz pelvik muayene sırasmda rahim ağzını kontrol eder. Doğum süre­cinde rahim ağzı genellikle daha yumuşak olur ve incelir. Bu süreç efasman (si­linme) olarak isimlendirilir. Doktorunuz serviksin yumuşaklığını veya sertliğini ve incelme miktarını değerlendirir.

Doğum süreci başlamadan önce serviks kalındır. Aktif doğum sürecindeyken ra­him ağzı incelir; yan yanya inceldiğinde “% 50 silinmiştir”. Doğumdan hemen ön­ce silinmiştir “% 100 silinmiştir” veya “tamamen incelir.”
Rahim ağzının genişlemesi (açılma oranı) da önemlidir. Bu genellikle santi­metrelerle ölçülür. Rahim ağzının çapı 10 cm’e ulaştığında rahim ağzı tamamen açılmıştır. Amaç 10 cm’e ulaşmasıdır! Doğum süreci başlamadan önce rahim ağzı kapalı olabilir ya da çok az açılabilir, örneğin 1 cm. doğum süreci, bebeğin ge­çebilmesi ve rahimden çıkabilmesi için rahim ağzı esnemesi ve açılmasıdır.

Doktorunuz bebeğin başının, kalçalarının veya bacaklarının önce gelip gel­mediğini değerlendirir. Pelvik kemiğini­zin şekline de dikkat edilir.

Pozisyon daha sonra belirlenir. Pozis­yon, bebeğin doğum kanalına girme dere­cesini tanımlar. Eğer bebeğin başı -2 pozisyonundaysa, başın +2 pozisyonunda ol­duğundan daha yüksekte olduğu anlamına gelir. 0 noktası pelviste kemikli sınır çizgi­si, doğum kanalının başlangıç yeridir.

Doğum kanalını, pelvik kuşaktan pelvise ve vajinanın dışına giden bir tüp olarak düşünün. Bebek rahimden bu tü­pe doğru seyahat eder. Doğum süreci sı­rasında genişlemesi ama bebeğin pelvisten aşağı doğru hareket etmemesi müm­kündür. Bu durumda, sezaryen operas­yonu gerekebilir, çünkü bebeğin başı pelvik kuşağa sığmaz.

Doktorunuzun Edindiği Bilgiler

Doktorunuz sizi muayene ettiğinde du­rumunuzu tıbbi terimlerle anlatabilir. “2 cm, % 50 ve bir -2 pozisyonunda” oldu­ğunuzu duyabilirsiniz. Bu, rahim ağzı 2 cm açıldığını, yarı yarıya inceldiğini (% 50) ve bebeğin pozisyonunun (başı, ayaklar, kalçalar) bir -2 pozisyonu oldu­ğu anlamına gelir.

Bu bilgiyi hatırlamaya çalışın. Hasta­neye gittiğinizde kontrol ettirmeniz önemlidir. Doğum sürecinde ve doğum­da tıbbi personele son muayenenizde ge­nişleme ve çekilmenin ne kadar olduğu­nu söyleyebilirsiniz, böylece durumun değişip değişmediğini anlayabilirler.

Beslenme Düzeniniz

Siz ve eşiniz büyük bir partiye davet edildiniz. Şimdiye kadar beslenmenize dikkat ettiniz ve hamileliğiniz neredey­se bitiyor. Kendinizi bırakıp istediğiniz her şeyi yiyip içmeli misiniz? Düzenli beslenme alışkanlıklarına devam etmek iyi bir fikirdir. Sağlığınızı koruyarak da partiye katılabilirsiniz. Aşağıda iyi va­kit geçilmeniz için bazı öneriler bulun­maktadır.

Partinin başında yemek taze ve sıcak­ken yiyin. Parti ilerledikçe, yemekler bakteri oluşmasını engelleyecek oranda soğuk ya da sıcak olmayabilir. O yüzden erkenden ya da tabaklar yeniden doldu­rulduğunda yemek yiyin.

Gitmeden önce iştahınızı kesmek için bir şeyler yiyin ya da büyük bir bardak su için. Eğer gözünüz aç değilse çok yağlı, yüksek kalorili gıdalardan uzak durmak kolay olabilir.

Alkolden sakının. Zencefilli bira ya da limonlu soda ile “sertleştirilmiş” meyve suyu için.

Tatlılara dayanamıyorsanız bu masa­lardan uzak durun. Oturmak (yiyecek­lerden uzak durmak), dinlenmek ve ar­kadaşlarla konuşmak daha iyi olabilir.

37. Hafta İçin Tavsiye

Doğuma gitmeden önce eşinizin ih­tiyaç duyabileceği giysileri, hastane evraklarını ve diğer gerekebilecek malzemeleri hazır bulundurun.

Babaya Tavsiye

Eşinizin siz işteyken ya da dışarı­dayken size nasıl ulaşabileceğini söyleyin. Size ihtiyacı olduğu za­man size ulaşmak konusunda ne kadar heyecanlı olacağını anlayamayabilirsiniz. Her zaman bir cep telefo­nu veya çağrı cihazı taşıyın. Bu onu rahatlatabilir ve ona huzur verir.

Bebeğiniz artık 2.5 kg. baş bölgesin­den kalçalara kadar olan uzunluğu bu hafta yaklaşık 33 cm. Toplam uzunluğu ise 45 cm.

Sizin Büyüklüğünüz Ne Kadar? Siz Ne Kadar Değiştiniz?

Göbek deliğinizden rahminizin tepe noktasına kadar ölçü yaklaşık 15 cm. Pubik simfizden ise 35 cm. bu haftaya kadar toplam kilo alımınız 10.8 ila 13 kg arasında olmalıdır.

Bebeğinizin Büyümesi ve Gelişimi

- Bebeğiniz Kaç Kilo?

Büyük olasılıkla birkaç kez doktorunu­za bebeğinizin ne kadar olduğunu veya doğduğunda kaç kilo olacağını sormuşsunuzdur. Bir sonraki soru bebeğin cinsiyeti hakkındadır, bu, en çok sorulan sorudur.

Rahminiz gittikçe büyüyor. Rahmini­zin boyutundaki artış bebeğin ve plasen­tanın büyümesi ve amniyotik sıvının artmasındandır. Bütün bu etmenler fetal ki­loyu tahmin etmeyi zorlaştırır.

- Fetal Kiloyu Tahmin Etmek İçin Ultrason Kullanmak

Fetal kiloyu tah­min etmek İçin ultrason kullanılabilir ama kilo tahminlerinde hatalar olabilir. Ultrason kullanarak fetal kiloyu önceden tespit etmenin kesinliği gelişmiştir. Doğ­ru bir tahmin yapmak yararlı olabilir.

Bebeğin kilosunu tahmin etmek için bir formül veya bilgisayar programında bir­kaç ölçü kullanılır. Bu, bebeğin başının ça­pı, başının çevresi, karnının çevresi, uyluk kemiğinin uzunluğu ve bazı durumlarda diğer fetal ölçüler kullanılarak hesaplanır.

Birçok kişi fetal kiloyu tahmin etmek için ultrason kullanılmasının bir tercih olduğunu düşünür. Ancak ultrasonla bile tahminler 225 gr. ya da daha fazla oran­da değişebilir.

- Bebeğiniz Doğum Kanalı için Uy­gun mu?

Fetal kilonun doktorunuz veya ultrason ile tahmin edilmesiyle bile be­beğin sizin için çok iri olup olmadığını veya sezaryen operasyonuna ihtiyacınız olup olmadığını söyleyemeyiz. Genel­likle, bebeğinizin pelvisinize uygun olup olmadığını ve doğum kanalından geç­mesi için alan olup olmadığım görmek için doğum sürecine girmeniz gerekir.

Ortalama veya ortalamanın üstünde bü­yüklüğü olan kadınların bazılarında 2.7 ila 2.9 kg arasındaki bir bebek pelvise uy­mayabilir. Benzer bir şekilde minyon ka­dınların bazen 3.4 kg ağırlığında ya da daha iri bebekleri hiçbir zorluk çekmeden doğurabildiklerini göstermiştir.

Bebeğinizin pelvisinizden geçip geçe­meyeceğini değerlendirmenin en İyi tes­ti ya da yöntemi doğum sürecidir.

- Hamileliğin Sonlarında Duygusal Değişimler

Doğuma yaklaştıkça, siz ve eşiniz da­ha heyecanlı olursunuz. Hatta belirli bir neden olmadan daha fazla duygu dalga­lanmaları yaşarsınız. İlişkinize önemli bir gerginlik getirecek şekilde daha si­nirli olabilirsiniz. Anlamsız ya da önem­li olmayan konular hakkında endişelene­bilirsiniz. Ayrıca kendi sağlığınız ve be­beğinizin durumu hakkındaki endişeniz hamileliğin son haftalarında artabilir. Bu, doğum sürecini ve doğumu nasıl ge­çireceğiniz konusundaki endişeleri de kapsar. İyi bir anne olup olmayacağınız veya bir bebeği uygun bir biçimde büyü­tüp büyütemeyeceğiniz konusunda endi­şelenebilirsiniz.

Bu duygular içinizde yoğunlaşırken daha çok kilo aldığınızı ve alışkın oldu­ğunuz şeyleri yapamadığınızı fark ede­ceksiniz. Kendinizi daha rahatsız hissedebilirsiniz ve iyi uyuyamayabilirsiniz. Bunların hepsi bir araya gelebilir ve duygu dalgalanmalarınız birdenbire yükselip alçalabilir.

- Bu Değişimlerle Nasıl Başa Çıkabi­lirsiniz?

Duygusal değişimler normal­dir; yalnız olduğunuzu zannetmeyin. Diğer hamile kadınlar ve eşleri de aynı en­dişeleri duyarlar.

Eşinizle endişeleriniz hakkında konu­şun. Nasıl hissettiğinizi ve neler yaşadı­ğınızı anlatın. Eşinizin, siz, bebek ve do­ğum süreci ve doğum sırasında kendi ro­lü konusundaki endişelerini duyunca şa­şırabilirsiniz. Bu konular hakkında ko­nuşarak, eşiniz, duygu dalgalanmaları ve ağlama krizleri dahil neler yaşadığınızı daha kolay anlayabilir.

Duygusal problemleri doktorunuzla ele alın. O size yaşadıklarınızın normal olduğunu anlatacaktır. Doğum öncesi kurslar ve hamilelik ile doğum konusun­da bilgilerinizi kullanın.

Duygusal değişimler genellikle her ka­dında olur, bu yüzden bunlara hazır olun. Eşinizden, doktorun muayenehanesindeki hemşireden ve doktorunuzdan neyin normal olduğu ve duygu dalgalanmaları konusunda ne yapılabileceğini daha iyi anlamanıza yardım etmelerini isteyin.

35. Hafta İçin Tavsiye

Hamilelik sutyenleri, büyümekte olan göğüsleriniz için fazladan des­tek sağlamak için tasarlanır. Gün içinde ve gece uyurken bu sutyenler­den kullanmak daha rahat hissetme­nizi sağlayabilir.

Babaya Tavsiye

Bir doğum öncesi muayenede doktora doğumdaki rolünüzü sorun. Yapmak, istediğiniz bazı şeyler olabilir, örneğin göbek kordonunu kesmek veya bebeğinizin doğumunu kameraya almak gibi. Her yeni baba doğumda aktif bir rol almak istemez. Bu da normaldir.

Beslenme Düzeniniz

Vücudunuz gelişmekte olan bebeğiniz için bol miktarda vitamin ve mineral ihti­yacı duymaya devam eder. Ayrıca emzir­meyi seçerseniz çok daha fazlasına ihtiya­cınız olacak. İyi beslenmeye devam etme­nin sizin ve bebeğiniz için ne kadar gerek­li olduğunun farkına varmanız önem taşır.

Hamileyken kolesterol seviyenizi ölç­türmek zaman ve emek kaybıdır. Hormonal değişimler yüzünden karnınızdaki kolesterol seviyesi yükselir. Bebeğiniz doğana kadar ya da emzirme sonlanıncaya kadar bekleyin.

- A Vitamini Açısından Zengin Ara Öğünler

Atıştıracak bir şeyler ararken fırında pişirilmiş patates aklınıza gelmeyebilir, ama bu mükemmel bir ara öğündür! Pa­tates yediğiniz zaman protein, lif, kalsi­yum, demir, B vitaminleri ve C vitamini alırsınız. Biraz fırında pişirin ve buzdo­labında saklayın. Karnınız acıktığında bir tane ısıtın. Brokoli vitaminlerle dolu bir başka gıdadır. Fırında pişmiş patate­sinize ekleyin, üzerine de lezzetli hale getirmek için yağsız yoğurt, süzme pey­nir veya yağsız ekşi krema koyun!

Yapabildiğiniz sürece katkı maddele­rinden kaçının. Gelişmekte olan bir be­beği nasıl etkiledikleri konusunda emin değiliz ama eğer kaçınabilirseniz kullan­mayın. Tarım ilaçlarına da dikkat edin. Bütün meyve sebzeleri yemeden önce, normalde kabuklarını yemeseniz bile iyice yıkayıp kurulayın.

Bunları yıkamazsanız tarım ilaçları eli­nize bulaşabilir. Normalde bu şekilde yiyorsanız yıkadıktan sonra bir meyve ve­ya sebzeyi soyun. Bu tarım ilacı bulaşmış meyveyi temizlemeye yardım eder.

PCB bulaşmış olan balıklardan kaçının.  Yalnızca güvenilir bir marketten balık alın ya da kirletici madde olmayan bölgelerde tutulan balıkları yiyin. Büyü­mekte olan bebeğinizi korumak için tüket­tiğiniz gıdalar konusunda tedbirli olun.

Kilo Alımı Devam Ediyor

Hamileliğiniz ilerledikçe kilo almaya devam ediyorsunuz. Hamileliğin her­hangi bir döneminde olduğundan daha hızlı kilo alıyorsunuz. Ancak, bu kilonun çoğu size gitmiyor bebeğe gidiyor! Be­beğiniz büyümenin arttığı bir döneme girebilir ve her hafta 224 gr. ya da daha fazla kilo alabilir!

Sizin için doğru olan gıdaları yemeye devam edin. Büyümekte olan bebeğiniz midenize çok fazla yer bırakmadığı için bu dönemde mide yanması daha çok problem olabilir. Üç büyük öğün yerine günde birkaç küçük öğün yemenin sizi daha rahat hissettirdiğini fark edebilirsiniz.

33. Hafta İçin Tavsiye

Kilonuz arttıkça yemeği kesmeyin ve öğünleri atlamaya başlamayın. Sizin ve bebeğinizin sağlıklı bir di­yetten alacağınız bütün kalorilere ve besinlere ihtiyacınız var.