Doğum şekli, doğum öncesi muayene ve kontroller esnasında gelişen bulgular doğrultusunda belirlenir.

Bütün dünyada , halen ev doğumları yapılmakla birlikte tehlikeli doğumlara aday olan gebeler doğum öncesi belirlenmeli ve gerekli yardımın yapılabileceği tam donanımlı hastanelere sevk edilmelidir.

Doğum esnasında, önceden tanımlanamayan, ne zaman ortaya çıkacağı belli olmayan bir çok sorun gelişebilir. Bu sorunların bir çoğu ciddi hayati neme sahip sıkıntılara sebep olabilecek türdendir. Bu sebeple doğum yapacak anne adayı bu olası sorunlar hakkında bilgilendirilerek doğum yapacağı yeri kendisinin seçmesi sağlanmalıdır.

Bazı anne adaylarında doğum şekli bebek ya da anneye ait sebeplerle sezeryen olacaktır. Halen dünyada ve ülkemizde (annenin istegi ile yapilan sezeryenler dışında ) gebelerin yaklaşık yüzde yirmisi sezeryan ile doğum yapmaktadırlar. Eger anne kendi isteği ile sezeryan olmak istiyorsa her iki doğum yönteminin fayda ve zararları hakkında bilgilendirilmeli ve doktor diğer faktörler (zaman, para vb) sebebiyle hastayı yönlendirmemelidir.

Özel Bakım Gerektirecek Gebeler

* Otuz yaşını geçmis ilk gebeliği olan
* Boyu 150 cm den kısa olan
* Pelvis (legen) kemiğinde darlık belirlenen
* Kalça çıkığı, kazaya bağlı kemik ameliyatı geçiren
* Önceden ya da gebeliğinde kalp, damar, böbrek ve akciğer hastalığı geçirmis
* Dört çocuktan fazla doğum yapmış
* Önceden sorunlu, zor doğum yapmış kadınlar mutlaka hastahane koşullarında doğurtulmalıdırlar.

Doğum öncesi takibini yapan sağlık personeli bu konuda gebeyi uyarmalıdır. Ancak her hastanın kendine özgü şartları olduğu, “hastalık yok hasta vardır” deyimi unutulmamalıdır. Muayene bulgularına bakarak normal doğum beklediğimiz bir anne adayının bile doğumun herhangi bir evresinde ciddi bir problemle karsılaşabileceğini unutmamak gerekmektedir. Gebelik ve doğum esnasında bildirilen tüm görüşler belli bir oranda doğrudur ama her zaman yanılma ihtimali vardır. Anne ve bebek hastaneden taburcu olana kadar, hatta doğum sonrasi altı hafta içinde ( kırk çıkana kadar !!) gebelik ve doğuma baglı ciddi hastalık ve komplikasyonların görülebilecegi akılda tutulmalıdır.

Gebelerin Doğuma Hazırlanması

Yukarıda saydığımız doğum işaretleri olduğunda hekiminizle yada doğumu yapmak istediğiniz hastahane personeli ile görüşmeli ayrıca siz ve bebeğiniz kontrol altına alınarak;

* Kardiotokografi,
* Elle vaginal muayene ile doğumun başlayıp başlamadığı belirlenmelidir.

Cenin rahminizin içinde büyürken ve gelişirken plasenta tarafından gerçekleşti­rilen iki fonksiyona bağlıdır, solunum ve beslenme. Bebek devam eden büyüme ve gelişme için bu fonksiyonlara güvenir.

Bir hamilelikte doğum tarihi gecikmişse plasenta solunum fonksiyonunu gerçekleştirmekte ve temel besinleri be­beğe taşımakta başarısız olabilir ve be­bek besin yokluğu çekebilir. Bebek postmature olarak adlandırılır.

Doğumda postmature bir bebek kuru, çatlak, soyulan ve buruşmuş bir cilde, uzun tırnaklara ve çok sık saça sahip olur. Ayrıca vücudunda daha az verniks tabakası bulunur. Bebek genellikle ciltaltı yağ dokusunun azalması ile az bes­lenmiş gibi görünür.

Postmature bebek plasentadan besin desteğini kaybetme tehlikesi ile karşı karşıyadır, hamileliğinizin doğru tahmi­ni tarihini bilmek önemlidir. Bütün do­ğum öncesi muayenelere gitmeniz için önemli nedenlerden biri de budur.

Yaptırabileceğiniz Testler

Yukarıda bahsettiğimiz gibi, tahmini doğum tarihi geçmiş bebeğin iyi olduğu ve rahimde kalabileceği konusunda sizin ve doktorunuzun endişelerini giderebile­cek çeşitli testler yapılabilir. Bebeği de­ğerlendirirken doktor bebeğinizin nasıl olduğunu öğrenmek için çeşitli verileri inceler, örneğin, sancılarınız varsa be­beğinizin bundan nasıl etkilendiğini bil­mek önemlidir.

Bebeğinizin sağlığını belirlemek için sizin üzerinizde testler yapılır. İlk test­lerden biri vajinal muayenedir. Doktoru­nuz büyük bir olasılıkla rahim ağzının genişlemeye başlayıp başlamadığını görmek için bu testi her gün yapabilir.
Ayrıca tekme sayılarını kaydetmeniz istenebilir. Bebeğin büyüklüğünü be­lirlemek ve amniyotik sıvının miktarını görmek için haftalık bir ultrason muaye­nesi yapılır. Bu ayrıca plasentadaki anor­mallikleri belirlemeye yardım eder.

Yaptırabileceğiniz diğer testler bebe­ğin rahimde iyi olup olmadığını belirle­yecektir. Testler genellikle bebeğin do­ğum tarihi geçtiğinde yapılır. Bunlar, nonstress testi, kontraksiyon stres testi ve biyofiziksel profildir. Aşağıda ele alınmaktadırlar.

~ Nonstress Testi

Bir nonstres test (NST), doktorun ofi­sinde ya da bir hastanenin doğum süreci ve doğum bölümlerinde yapılır. Siz yatar vaziyetteyken bir teknisyen karnınıza fetal monitör bağlar. Bebeğinizin hareket ettiğini her hissedişinizde, monitör kâğı­dında bir işaret çizgisi olması için bir düğmeye basarsınız. Aynı zamanda mo­nitör bebeğin kalp hızını da kaydeder.

Bebek hareket ettiğinde kalp hızı genel­likle artar. Doktorlar, bebeğin rahimdeki yaşama nasıl tolere ettiğini değerlendir­mek için NST bulgularından yararlanır­lar. Doktorunuz daha fazla hareketin ge­rekli olup olmadığına karar verir.

- Kontraksiyon Stres Testi

Kontraksiyon stres testi (CST), bebe­ğin durumunun nasıl olduğunu ve sancı­ları ve doğum sürecini ne kadar tolere edebileceğini belirtir. Bebek sancılara iyi tepki vermezse bu fetal sıkıntının bir işareti olabilir. Bazıları, bebeğin duru­munu belirlemede bu testin nonstres tes­tinden daha doğru olduğuna inanırlar.

Bir CST yapmak için karnınıza bir monitör yerleştirilir. Rahminizin kasıl­ması için az miktarda oksitoksin hormo­nu veren bir serum bağlanır. Kasılmala­ra karşı bebeğin tepkisini görmek için kalp hızı gözlemlenir. ‘
Bu test, bebeğin kasılmaları ve doğum sürecini nasıl tolere edeceğini gösterir. Bebek kasılmalara iyi tepki vermezse bu fetal sıkıntının bir işareti olabilir.

~ Biyofiziksel Profil

Biyofiziksel profil hamilelik sırasında cenini muayene etmek için kullanılan kapsamlı bir testtir. Fetal sağlık durumu­nu belirlemeye yardım eder ve bebeğin sağlığı konusunda endişe varsa, yapılır. Test, rahim içindeki bebeğinizin duru­munu değerlendirir.

Biyofiziksel profil özel bir puanlama sistemi kullanır. Aşağıda listelenen beş testten ilk dördü ultrason ile yapılır; be­şincisi dış fetal monitörler ile yapılır. Her alana bir puan verilir. Değerlendiri­len beş alan:

• fetal nefes hareketleri
• fetal vücut hareketleri
• fetal güç
• amniyotik sıvı miktarı
• reaktif fetal kalp hızı (nonstres testi)

Test sırasında doktorlar fetal “nefes al­ma” hareketini değerlendirirler, bebeğin rahim içindeyken göğsünün genişleme­si. Bu puan oluşan fetal nefes hareketine dayanır.

Bebeğin vücudunun hareketleri kay­dedilir. Normal bir puan normal vücut hareketlerine işaret eder. Anormal puan, belirlenen süre içinde bebeğin az hareket etmesi ya da hiç hareket etmemesi duru­munda verilir.

Fetal güç, benzer bir şekilde değerlen­dirilir. Kolların veya bacakların hareket etmesi ya da hareket etmemesi kaydedilir.

Amniyotik sıvının hacminin değerlen­dirilmesi, ultrason muayenesinde dene­yim gerektirir. Normal bir hamilelikte bebeğin çevresinde yeterli miktarda su vardır. Anormal bir test sonucu amniyo­tik sıvı olmadığını ya da miktarının az olduğunu işaret eder.

Fetal kalp hızı, dış monitörler ile denet­lenir (nonstres testi). Bebeğin hareketiyle bağlantılı olarak fetal kalp hızındaki deği­şimleri değerlendirir. Değişim miktarı ve fetal kap hızındaki değişim sayısı, testi yapan kişiye göre ve bu kişinin normal ta­nımına göre farklılık gösterir.

Normal puan 2; anormal puan O’dır. 1 puan orta dereceli puan sayılır. Bu beş pu­anlamadan, değerler bir araya getirilerek toplam bir puan elde edilir. Değerlendirme, kullanılan cihazların gelişmişliğine ve testi yapan kişinin uzmanlığına göre değişir. Puan ne kadar yüksek olursa bebeğin duru­mu o kadar iyidir. Düşük puan ceninin sağ­lığı konusunda endişeye neden olabilir.

Puan düşükse, bebeğin dünyaya getiril­mesi tavsiye edilebilir. Ancak puan güven vericiyse test daha sonraki bir tarihte yi­nelenebilir. Sonuçlar bu iki değerin ara­sındaysa bir sonraki gün test tekrar yapı­labilir. Bu, hamileliğinizin koşullarına ve biyofiziksel profilin bulgularına bağlıdır. Doktorunuz herhangi bir karar vermeden önce bütün bilgileri değerlendirir.

Bütün doğum sürecini ve doğumu iz­lemekten herkes rahatsız olmaz diye bir şey yoktur. Buna eşiniz de dahildir. Eşi­nizi ya da doğum süreci yardımcınızı, eğer kendisi istemiyorsa doğumu izle­mesi için zorlamayın. Doğum süreci yar­dımcısının sersemlemesi, başının dön­mesi ve bayılması nadir görülen bir du­rum değildir. Birden fazla olayda, yar­dımcılar veya eşler sadece doğum veya sezaryen ameliyatı konusu açıldığında bile bayılmışlar ya da başları dönmüştür.

Önceden hazırlanmak, doğum öncesi kurslarla olduğu gibi, bazı problemleri önlemeye yardım eder. Eskiden, eşiniz dışarıda volta atarken siz içeride hemşi­reler ve doktorla yalnız olurdunuz. Artık durumlar değişti!
Doğum süreci yardımcısı hakkında en önemli konu, bu kişinin size hamilelik, doğum süreci, doğum ve bebeğin doğu­mundan sonra iyileşme döneminde ne kadar destek olmasıdır. Bu kişiyi çok dikkatli seçin.

Yardımcı İçin İpuçları: Hastaneye gittiğinizde, her ikiniz de sinirli olabilir­siniz. Yardımcınız sizi rahatlatmak için aşağıdakileri yapabilir.

• Rahatlamanıza yardımcı olmak için dikkatinizi dağıtmak amacıyla doğum sürecindeyken konuşur.
• Doğum süreci sırasında ve sıra bebeği itmeye geldiğinde sizi cesaretlendirir ve güven verir.
• Doğum süreci sırasında tansiyonun düşmesine yardım eder.
• Size dokunur, sarılır ve öper (eğer do­kunulmasını istemiyorsanız yardımcı­nıza söyleyin).
• Sesli olarak ağrınızla başa çıkmaya ça­lışmanın normal olduğu konusunda si­ze garanti verir.
• Bir el bezi ile yüzünüzü ve ağzınızı siler.
• Karnınızı ve sırtınızı ovar.
• Bebeği İterken sırtınızı destekler.
• Doğum süreci odasında bir ortam ya­ratmaya çalışır, müzik ve ışıkları ayar­lar. (Bu konuyu önceden konuşun; do­ğum sürecinde bulunmasını istediğiniz şeyleri yanınızda getirin).
• Resim çeker (birçok çift bu harika dakikaların doğumdan sonra resimlerle da­ha iyi hatırlandığını söyler).

Bir Eş ya da Doğum Süreci Yardım­cısı Ne Yapabilir?

Eşiniz ya da doğum süreci yardımcınız doğum sürecinde ve doğumda sahip olduğunuz en değerli varlıklardan biri olabilir. Sizin doğum süreci ve doğuma hazırlanmanızda bir­çok yönden yardımcı olabilirler. Eşiniz doğum sürecini sizinle birlikte yaşarken sizi desteklemek için orada bulunabilir. Bebeğinizin doğumunun keyfini sizinle paylaşabilir.

Doğum süreci yardımcısının önemli bir rolü sizi hastaneye götürmektir! Ha­mileliğin son 4 İla 6 haftası boyunca plan yapın, böylece yardımcı olacak ki­şiye nasıl ulaşacağınızı bilirsiniz. Do­ğum süreci yardımcınıza hemen ulaşa­madığınız ve hastaneye götürülmeniz gereken bir durumda ulaşılabilecek ye­dek bir sürücü, örneğin bir komşu ya da bir arkadaş, ayarlamak yararlıdır. Hasta­neye gitmeden önce doğum süreci yar­dımcınız sancılarınızı sayabilir.

Doğum süreci sırasında bu kişinin dinlenmesi veya mola vermesi müm­kündür. Bu, özellikle doğum süreci uzun sürerse doğrudur. Yardımcınızın acıktığında dinlenme odasında ya da hastanenin kafeteryasında yemek ye­mesi daha iyidir. Birçok çift dikkatlerini dağıtmak ve doğum süreci sırasında zaman geçirmek için farklı şeyler yaparlar.

Bu, bebeğe isim seçme, oyunlar oynamak, televiz­yon izlemek ya da müzik dinlemek şek­linde olabilir.
Doktorunuzla, yardımcınızın doğum­daki katılımını konuşun, örneğin göbek kordonunu kesmek ya da doğumdan sonra bebeği yıkamak gibi. Bunun gibi şeyler bir yerden diğerine değişir. Dok­torunuzun sorumluluğunun sizin ve be­beğinizin iyiliğini sağlamak olduğunu unutmaym komplikasyonlara neden ola­bilecek isteklerde bulunmayın.

Kimin aranması gerektiğine önceden karar verin. İsim ve telefon numaraları­nın bir listesini yanınızda getirin. Kendi­si telefon açmak isteyen kişiler olabilir. Birçok yerde, doğum süreci ve doğum bölgesinde bir telefon bulunur.

Doğum süreci yardımcılarınızla bekle­yen kişilerle bebeği gösterilmesi hakkın­da konuşun. Arkadaşlarınız veya akraba­larınız bebeği ilk kez gördüklerinde eşi­nizle olmak istiyorsanız bunu ona açıkça söyleyin. İstediğiniz bu olmadığı sürece bebeğin odadan alınmasına izin verme­yin. Birçok örnekte görüldüğü gibi, te­mizlenmeye ihtiyacınız vardır. Kendiniz için, bebekle geçirmek için biraz zaman ayırın. Daha sonra bebeği arakdaşlarınıza ve akrabalarınıza gösterebilir ve bu keyfi onlarla paylaşabilirsiniz.