Uzun ve zorlu bir gebelik süreci sonunda bebeğinizi kucağınıza alma zamanı yaklaştığında aynı zamanda doğum sancıları ve riskleri hatta doğumun ne şekilde olacağına dair endişeler de hız kazanır. Bu anlamda tüm anne adaylarının işlerini kolaylaştırmak adına önemli tavsiyelerde bulunmak istiyoruz. Yapılması gereken tetkikler ve anne adayının kişisel hazırlıkları ile doğum sürecinde nelere dikkat edilmesi gerektiği şöyle sıralanabilir:

* Geçirilmis doğum operasyonlarının öğrenilmesi (mümkünse bir epikriz)
* Kan uyuşmazlığı varlığı
* Şeker yükleme testleri
* Hepatit taşıyıcılığı testleri
* Bebek gelisiminde gerilik veya iri bebek olup olmadığı
* Tansiyon yükselmesi,idrarda albumin çıkması,ödemin fazlaca olması
* Daha önceki muayenelerde plesentanın yeri, bebeğin geliş şekli, kilosu, başın çapı, ayak kemiğinin uzunluğu gibi daha önce yapılmış testlerin sonuçları ve annenin muayene bulgularının bilinmesi önemlidir.

Bu yüzden bir gebelik karnesi şeklinde kayıtların küçük bir kitapçıkta tutulup hastanın yanında olması doğum ekibinin işini kolaylastırır.

Doğum odasına girerken, genel vücud temizliği, saçların toplanması, genital (cinsel organlarin) bölgenin temizligi ağrılar başlamadan yapılırsa daha yararlı olur. Doğum odasında lavman yapılır, genital bölge antiseptik bir solusyonla temizlenir. Genel muayene sonrası nabız sayısı, tansiyon ölçümü, vücud ısısı, ağrı sıklıgı için gebe odasında takibe alınır. İki-üç saatte bir arter basıncı ölçülmeli, mesanenin bos olması için sık idrara çıkması teşvik edilmelidir.

Yorulan ve bitkinleşen annede hipoglisemi (kan sekerinde düsme ) ve asidoz başlar. Bu da ağrı zaafına yol açabilir. Gebenin çok yorgun düşmesi sakıncalıdır. Bu gibi hastaların yatakta ağrı çekmeleri teşvik edilmeli, gebe rahmin büyük damarlara yaptığı basıncın oluşturdugu tansiyon düşmelerinin anne ve bebekte bazen sorunlara yol açabileceğinden gebelerin yan yatmaları sağlanmalıdır.

Bulantı ve kusmaları önlemek amacıyla ve olası bir anestezi alma durumuna karşı küçük porsiyonlar halinde sulu ve kaloriden zengin besinler verilmelidir. Yirmidört saatte saatte 1000-2000 cc hoşaf suyu, komposto, meyva suları ve çay tercih edilmelidir.

Bütün dünyada , halen ev doğumları yapılmakla birlikte tehlikeli doğumlara aday olan gebeler doğum öncesi belirlenmeli ve gerekli yardımın yapılabileceği tam donanımlı hastanelere sevk edilmelidir.

Doğum esnasında, önceden tanımlanamayan, ne zaman ortaya çıkacağı belli olmayan bir çok sorun gelişebilir. Bu sorunların bir çoğu ciddi hayati neme sahip sıkıntılara sebep olabilecek türdendir. Bu sebeple doğum yapacak anne adayı bu olası sorunlar hakkında bilgilendirilerek doğum yapacağı yeri kendisinin seçmesi sağlanmalıdır.

Bazı anne adaylarında doğum şekli bebek ya da anneye ait sebeplerle sezeryen olacaktır. Halen dünyada ve ülkemizde (annenin istegi ile yapilan sezeryenler dışında ) gebelerin yaklaşık yüzde yirmisi sezeryan ile doğum yapmaktadırlar. Eger anne kendi isteği ile sezeryan olmak istiyorsa her iki doğum yönteminin fayda ve zararları hakkında bilgilendirilmeli ve doktor diğer faktörler (zaman, para vb) sebebiyle hastayı yönlendirmemelidir.

Özel Bakım Gerektirecek Gebeler

* Otuz yaşını geçmis ilk gebeliği olan
* Boyu 150 cm den kısa olan
* Pelvis (legen) kemiğinde darlık belirlenen
* Kalça çıkığı, kazaya bağlı kemik ameliyatı geçiren
* Önceden ya da gebeliğinde kalp, damar, böbrek ve akciğer hastalığı geçirmis
* Dört çocuktan fazla doğum yapmış
* Önceden sorunlu, zor doğum yapmış kadınlar mutlaka hastahane koşullarında doğurtulmalıdırlar.

Doğum öncesi takibini yapan sağlık personeli bu konuda gebeyi uyarmalıdır. Ancak her hastanın kendine özgü şartları olduğu, “hastalık yok hasta vardır” deyimi unutulmamalıdır. Muayene bulgularına bakarak normal doğum beklediğimiz bir anne adayının bile doğumun herhangi bir evresinde ciddi bir problemle karsılaşabileceğini unutmamak gerekmektedir. Gebelik ve doğum esnasında bildirilen tüm görüşler belli bir oranda doğrudur ama her zaman yanılma ihtimali vardır. Anne ve bebek hastaneden taburcu olana kadar, hatta doğum sonrasi altı hafta içinde ( kırk çıkana kadar !!) gebelik ve doğuma baglı ciddi hastalık ve komplikasyonların görülebilecegi akılda tutulmalıdır.

Gebelerin Doğuma Hazırlanması

Yukarıda saydığımız doğum işaretleri olduğunda hekiminizle yada doğumu yapmak istediğiniz hastahane personeli ile görüşmeli ayrıca siz ve bebeğiniz kontrol altına alınarak;

* Kardiotokografi,
* Elle vaginal muayene ile doğumun başlayıp başlamadığı belirlenmelidir.

BBC, İngiliz tıp dergisi British Medical Journal’de yayınlanan bir çalışmaya gör 387 bin civarında doğumun incelendiği araştırmada, eğer annesi veya babası da öyle doğduysa bebeğin ters doğma ihtimalini ikiye katladığı ortaya çıktı. Annenin anatomisi – rahminin şekli – bu durumda önemli bir rol oynuyor olsa da bebeğin neden ters pozisyonda olduğu tam olarak bilinmemektedir. Bebekler, başın önden yani ilk geleceği şekilde doğmak için tasarlanmış, bebeğin bu durumun tam tersinde gelmesi ise doğum sırasında solunum problemlerine sebep olabiliyor.

Bergen Üniversitesi’nden araştırmacılar, 387 binden fazla anne ve onların 1967 ila 2004 tarihleri arasında doğan ilk çocuklarının kayıtlarını inceledi. Ve ters doğan anne ya da babanın bebeğinde bu riskin yükseldiğini ortaya çıkardılar. Yalnız bazı bilim adamları, yine de resmin netleşmesi gerektiğini vurguluyor.

Massachusetts Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Janet Hardy, “ Uzmanların; annenin ve babanın doğum bilgilerinin alınması ve ters doğum için diğer risk faktörlerini değerlendirmesi gerekiyor” diyor. Royal College of Midwives’tan Mervi Jokinen ise ebelerin notlarına eklemek için annelere kendilerinin dünyaya nasıl geldiğini sorduklarını söylüyor: “Bazıları hatta babanın da doğum şeklini öğrenir. Yalnız kadınlar, düzgün bir doğum öncesi bakımı alıyorlarsa ters doğum olasılığı hakkında endişe etmemeliler.”

Bu dönem ilk âdet döneminiz olabilir. Daha yoğun, daha uzun süreli ve daha farklı olabilir.
Doğum kontrolü konusunda herhangi bir şey yapmadıysanız, şimdi yapın! (Aynı yıl iki doğumgünü birden kutla­mak istemediğiniz sürece.) Bebek biraz gerginse ve kendisini ya­tıştırmaya ihtiyacı varsa ağlamasına izin vermek uygundur. Kilolarınız istediğiniz kadar hızlı yok olmuyor olabilir. Egzersiz yapmaya ve iyi beslenmeye devam edin. Amacını­za ulaşacaksınız!

Bebeğin dönüm noktalarını yazın; bunları bebeğin kitabına ya da bir gün­lüğe yazın.
Bebeğin bakımına katılmak için eşinizin yapabileceği işleri düşünün. Yapabildiği zaman yardım etmesine izin verin. Emzirmeyi bıraktıysanız bebeğin ba­basının onu biberonla beslemesine izin verin.

Kilonuzu ölçmek hâlâ gözünüzü kor­kutan bir iş olabilir. Ama sakin olun, iyi beslenmek ve egzersiz yapmak için sıkı çalışmaya devam edin. Emziriyorsanız ilk adet kanamanız bu dönemde olabilir. Hamilelikten önce­kine göre daha yoğun, daha uzun süre­li ve farklı olabilir.

Her şeyi kendiniz yapmaya çalışma­yın. Eşinizin ve diğer insanların yar­dım etmesine izin verin. Bebeğinizi besleme programı iyi hazır­lanmalıdır.

Kendinize zaman ayırın. Düzenli aktiviteler, örneğin egzersiz yapma, bebek oyun grupları ve diğer annelerle tanışma gibi, için ayarlama­lar yapın.

Hamilelikten önce giydiğiniz kıyafetle­rin bazıları üzerinize olmaya başlıyor. Bebeğin özel dakikalarını eşinizle pay­laşın.

Bebeğin seslerini kaydedin ya da resim çekin. Bir kayıt cihazı ve video kame­ra bunun için harikadır! Bebeği olan bir arkadaş bulun ve ço­cuk bakımı görevlerini paylaşın. Bu, kendinize vakit ayırmanız amacıyla her ikiniz içinde güzel bir yoldur.

Hâlâ, özellikle emzirirken ağrılı rahim kasılmaları duyacaksınız. Göğüslerinizin sütle dolu olması, tı­kanması ve sızıntı olması normaldir. Epizyotomi veya yırtılma bölgesi bü­yük bir olasılıkla hâlâ ağrır. Ayrıca kaslar da ağrıyor olabilir.

Hamilelik kıyafetleri giyilebilecek en rahat giysiler olabilir. Bacaklarınız hâlâ şiş olabilir. İdrarınızı ya da dışkınızı kaçırabilir ve kontrol edemeyebilirsiniz. Kanama yoğunlaşırsa veya kan pıhtıla­rı gelirse doktorunuzu arayın.

Göğüslerinizde kırmızı çizgiler ya da sert noktalar olması bir problem oldu­ğunu gösterebilir.
Ateşiniz çıkarsa doktorunuzu arayın. Kendinizi yormayın; ev işleri konu­sunda düşünmeyin.
Nedensiz yere ağlamak, iç çekmek ve­ya gülmek normaldir. Arkadaşlarınızdan ve ailenizden kesin­likle yardım isteyin. Yandan bakıldığında hâlâ hamile gibi görünebilirsiniz.
Hâlâ hamilelikte aldığınız ekstra kilo­ların bir kısmını taşıyorsunuz.

Bebeğin doktorla ilk randevusunu ayarlayın.

Bebeği sigorta poliçenize eklettirin. Bir zaman sınırlaması olabilir, o yüz­den geciktirmeyin.
Önemli “bebek” belgelerini bir arada bulundurun, örneğin doğum sertifika­sı, aşı kaydı (bebeğin pediatra ilk gö­türdüğünüzde verilir) ve bebeğin sos­yal güvenlik kartı.
6 hafta sonraki doğum sonrası checkup randevunuzu alın.
Henüz başlamadıysanız günlük bakım düzenlemeleri için plan yapmaya baş­layın.
Size yardımcı olması ve kendisini işe yarar hissetmesi için eşinize bir iş ve­ya görev verin.

Evde 2. Hafta

Göğüsleriniz dolu (ister emzirin ister emzirmeyin) ve rahatsız edicidir. Basurlar hâlâ acır ama daha iyi olma­ları gerekir.
Şişme ve su tutmanın ortadan kalkmasıyla bazı giysilerinizi ve ayakkabıla­rınızı tekrar giyebilirsiniz. Bebeği beslemek daha kolay olacaktır. Öksürdüğünüzde, kahkaha attığınız­da, hapşırdığınızda veya ağır bir şey kaldırdığınızda dışkı ya da idrarınızı kaçırabilir ve kontrol edemeyebilir­siniz.
Büyük olasılıkla yorgunsunuz. Bebe­ğin bakımı çok fazla zaman ve enerji gerektirir.
Kötü kokulu veya sarı-yeşil renkli bir vajinal akıntı bir probleme işaret ede­bilir; bu aşamada azalmalıdır. Azalmazsa doktorunuzla görüşün.

Bebeğin yanına gitmeden önce biraz ağlamasına izin vermek uygundur. Neredeyse aşağıya baktığınızda ayak­larınızı görebilirsiniz (karnınız gittikçe küçülüyor).
Pediatr ile olan randevunuzda sormak istediğiniz her soruyu yazın. Sezaryen ameliyatı olduysanız veya tüplerinizi bağlattıysanız doktorla ran­devunuzu kaçırmayın; yaranızın kont­rol edilmesi gerekir. Günlüğünüze düşüncelerinizin ve duy­gularınızın birazını yazın.

Evde 3. Hafta

Kalçalarrnızın çevresindeki şişme ve ağrı azalıyor ama uzun süre oturmak hâlâ çok rahat vermeyebilir. Ellerdeki şişme azalır. Hamilelik döne­minde yüzüklerinizi çıkardıysanız on­ları tekrar takmayı deneyin. Bebek gece ile gündüz arasındaki farkı bilmez; bu yüzden sizin de uyku düze­niniz bozulur.

Bir yere gitmek için harcadığınız ha­zırlanma süresi, bebek doğduktan son­ra yaklaşık üç katına çıkar. Bacaklarınızda özellikle de baldırların arkasında kırmızı çizgiler, sert nokta­lar varsa doktorunuzu araym. Bu bir kan pıhtısı olabilir.

Bazı zamanlar mutsuz ve depresif his­sedebilirsiniz. Hatta ağlayabilirsiniz. Varisli damarlarınız olabilir, tıpkı an­nenizde olduğu gibi! Hamilelikten sonra iyileştikçe ve tekrar egzersiz yapmaya başladıkça daha iyi duruma gelirler.
Karnınızdaki deri, ayağa kalktığınızda hâlâ gergin görünür. Bebeğin pediatr ile olan ilk randevusu­na gidin. Büyük olasılıkla bebeğin aşı kaydını alacaksınız. Bunu, bebeğin di­ğer belgeleri ile birlikte düzenli bir ye­re koyun.

Bir sürü resim ve görüntü çekin! Bebe­ğin ne kadar çabuk değiştiğini ve bü­yüdüğünü görünce şaşıracaksınız. Eşinizi de olaya dahil edin. Bebeğin bakımına yardım etmesine izin verin. Ev işleri için yardımını isteyin. Bu noktaya kadar, 200′den fazla bebek bezi değiştirdiniz artık bir uzmansınız.

Evde 4. Hafta

Kaslar iyileşir ve artık daha çok iş ya­pabilirsiniz. Haberiniz olsun bir süre­dir kullanmadığınız kasları germek ya da incitmek kolaydır. İdrar ve dışkı kontrolü iyileşmeye başlar. Kegel egzersizleri yapmak işe yarar. Bebek, düzenli bir programa uyum sağlamanın işaretlerini gösterir. Daha önce yapması kolay işler, örne­ğin eğilmek veya ağır kaldırmak artık zor olabilir. İşleri yavaş yapın, hatta en kolay ev işlerinde bile kendinize uzun zaman verin.

Doğumdan sonraki ilk âdet periyodu­nuz herhangi bir anda olabilir. Emzirmiyorsanız ilk periyodunuz genellikle doğumdan 4—9 hafta sonra olur ama daha erken de olabilir. İdrarınızdaki kan, koyu veya bulanık idrar, idrarınızı yaparken şiddetli kramp veya ağrı idrar yolu enfeksiyo­nunun semptomları olabilir. Doktoru­nuzu arayın.
Yürüyüş ve hafif egzersiz yapıyordu­nuz ve kendinizi iyi hissettiriyordu. Devam edin!

6 hafta sonraki doğum sonrası rande­vunuzu kontrol edin. Aklınıza gelen her soruyu bir yere yazın. Eşinizle bir akşam dışarı çıkmak iyi bir fikirdir. Büyük ebeveynler, diğer aile üyeleri ve arkadaşlar bebeğe bakabi­lirler.
Bebeğinizle geçirdiğiniz zaman özel­dir. Yakında tekrar işe başlayacak ya da diğer aktivitelerle ilgileniyor olabi­lirsiniz.

Evde 5.Hafta

• Düzenli aktivitelere yeniden başladığı­nızda kaslarınızda ve sırtınızda ağrılar olabilir.
• Epizyotomi veya rektum bölgesinde zaman zaman dışkınızı yaparken ra­hatsızlık olabilir.
• İdrar torbası ve bağırsak kontrolü yeni­den sağlandı.
• Yeniden işe başlamak konusunda sa­bırsızlanıyor olabilirsiniz. Arkadaşla­rınızı ve yaptığınız işi özlemiş olabi­lirsiniz.
• İşe geri dönmek ve her dakikayı bebeğinizle geçirememek zor ola­bilir.
• Doğumdan sonra doğum kontrolü için plan yapın. Bir doğum kontrol yönte­mine karar verin ve başlamak için ha­zır olun.
• Bebek sonrası depresyon, tamamen or­tadan kalkmadıysa da daha iyi durum­dadır.
• İşe geri dönme konusunda biraz sinirli olabilirsiniz.
• Kıyafetler hâlâ rahat gelemeyebilir, ha­milelikten önce bol olsalar bile.
• Kendinize bu kiloları almanın 9 ay sürdüğünü hatırlatın. Hamilelikten önceki görünümünüze dönmeniz biraz zaman alacak.
• İşe yeniden başlamak planlama ge­rektirir. “İşe geri dönüş” programı­nızı etkili kılmak için şimdiden baş­layın.
Günlük bakım, çocuk bakımı, bakıcılık ve diğer şeyler yakında yerine oturma­lıdır. Aile ve arkadaşlar önemli etmen­ler olabilirler.
• 6 hafta sonraki check up sırasında pelvik muayene genellikle tahmin ettiği­niz kadar kötü olmaz.
• Bebeğin doğumundan beri 6 haftada rahminiz bir karpuz büyüklüğünden yumruk büyüklüğüne kadar küçüldü; artık yaklaşık 60 gram.
• Doğumdan 6 hafta sonraki randevu­nuzda birkaç önemli konuyu tartışın, örneğin doğum kontrol, mevcut aktivite seviyeniz, sınırlamalar ve gelecek­teki hamilelikler.
• Doğum uzmanınızın ofisindeki kişiler büyük olasılıkla size yardımcı oldular. Onlara teşekkür edin ve onlara soru sormak için arayıp arayamayacağınızı sorun.
• Hâlâ bebek sonrası depresyon yaşıyor­sanız veya her gün depresif hissedi­yorsanız doktorunuza söyleyin.
• Kanamanız varsa ya da kötü kokulu bir akıntınız varsa doktorunuza söyleyin.
• Bacaklarınızda ağrı veya şişlik varsa ya da göğüsleriniz kırmızı ve hassassa, bunu doktora bildirin.
• Sorular sorun; bir liste yapın.

Bazı iyi sorular:

- Doğum kontrolü İçin seçeneklerim nelerdir?
- Egzersiz veya cinsel ilişki açısından sınırlama var mı?
- Tekrar hamile kalmaya karar verir­sem bu hamilelik ve doğum konusunda bilmem gereken bir sey var mı ?

Eğer bebeği de doğum sonrası check-up kontrolüne yanınızda götürürse­niz yanınıza gerekli malzeme­leri alın. Beklemek zorunda kalabi­lirsiniz.
Yakında işe başlayacaksanız, çocuk bakımı düzenlemelerini iki kez kont­rol edin.
Eşinizi mümkün olduğunca olaya dahil etmeye çalışın.
Günlüğünüze düşüncelerinizi ve işle­rinizi yazmaya devam edin. Eşinizi de aynı şeyi yapması için teşvik edin.

Cenin rahminizin içinde büyürken ve gelişirken plasenta tarafından gerçekleşti­rilen iki fonksiyona bağlıdır, solunum ve beslenme. Bebek devam eden büyüme ve gelişme için bu fonksiyonlara güvenir.

Bir hamilelikte doğum tarihi gecikmişse plasenta solunum fonksiyonunu gerçekleştirmekte ve temel besinleri be­beğe taşımakta başarısız olabilir ve be­bek besin yokluğu çekebilir. Bebek postmature olarak adlandırılır.

Doğumda postmature bir bebek kuru, çatlak, soyulan ve buruşmuş bir cilde, uzun tırnaklara ve çok sık saça sahip olur. Ayrıca vücudunda daha az verniks tabakası bulunur. Bebek genellikle ciltaltı yağ dokusunun azalması ile az bes­lenmiş gibi görünür.

Postmature bebek plasentadan besin desteğini kaybetme tehlikesi ile karşı karşıyadır, hamileliğinizin doğru tahmi­ni tarihini bilmek önemlidir. Bütün do­ğum öncesi muayenelere gitmeniz için önemli nedenlerden biri de budur.

Yaptırabileceğiniz Testler

Yukarıda bahsettiğimiz gibi, tahmini doğum tarihi geçmiş bebeğin iyi olduğu ve rahimde kalabileceği konusunda sizin ve doktorunuzun endişelerini giderebile­cek çeşitli testler yapılabilir. Bebeği de­ğerlendirirken doktor bebeğinizin nasıl olduğunu öğrenmek için çeşitli verileri inceler, örneğin, sancılarınız varsa be­beğinizin bundan nasıl etkilendiğini bil­mek önemlidir.

Bebeğinizin sağlığını belirlemek için sizin üzerinizde testler yapılır. İlk test­lerden biri vajinal muayenedir. Doktoru­nuz büyük bir olasılıkla rahim ağzının genişlemeye başlayıp başlamadığını görmek için bu testi her gün yapabilir.
Ayrıca tekme sayılarını kaydetmeniz istenebilir. Bebeğin büyüklüğünü be­lirlemek ve amniyotik sıvının miktarını görmek için haftalık bir ultrason muaye­nesi yapılır. Bu ayrıca plasentadaki anor­mallikleri belirlemeye yardım eder.

Yaptırabileceğiniz diğer testler bebe­ğin rahimde iyi olup olmadığını belirle­yecektir. Testler genellikle bebeğin do­ğum tarihi geçtiğinde yapılır. Bunlar, nonstress testi, kontraksiyon stres testi ve biyofiziksel profildir. Aşağıda ele alınmaktadırlar.

~ Nonstress Testi

Bir nonstres test (NST), doktorun ofi­sinde ya da bir hastanenin doğum süreci ve doğum bölümlerinde yapılır. Siz yatar vaziyetteyken bir teknisyen karnınıza fetal monitör bağlar. Bebeğinizin hareket ettiğini her hissedişinizde, monitör kâğı­dında bir işaret çizgisi olması için bir düğmeye basarsınız. Aynı zamanda mo­nitör bebeğin kalp hızını da kaydeder.

Bebek hareket ettiğinde kalp hızı genel­likle artar. Doktorlar, bebeğin rahimdeki yaşama nasıl tolere ettiğini değerlendir­mek için NST bulgularından yararlanır­lar. Doktorunuz daha fazla hareketin ge­rekli olup olmadığına karar verir.

- Kontraksiyon Stres Testi

Kontraksiyon stres testi (CST), bebe­ğin durumunun nasıl olduğunu ve sancı­ları ve doğum sürecini ne kadar tolere edebileceğini belirtir. Bebek sancılara iyi tepki vermezse bu fetal sıkıntının bir işareti olabilir. Bazıları, bebeğin duru­munu belirlemede bu testin nonstres tes­tinden daha doğru olduğuna inanırlar.

Bir CST yapmak için karnınıza bir monitör yerleştirilir. Rahminizin kasıl­ması için az miktarda oksitoksin hormo­nu veren bir serum bağlanır. Kasılmala­ra karşı bebeğin tepkisini görmek için kalp hızı gözlemlenir. ‘
Bu test, bebeğin kasılmaları ve doğum sürecini nasıl tolere edeceğini gösterir. Bebek kasılmalara iyi tepki vermezse bu fetal sıkıntının bir işareti olabilir.

~ Biyofiziksel Profil

Biyofiziksel profil hamilelik sırasında cenini muayene etmek için kullanılan kapsamlı bir testtir. Fetal sağlık durumu­nu belirlemeye yardım eder ve bebeğin sağlığı konusunda endişe varsa, yapılır. Test, rahim içindeki bebeğinizin duru­munu değerlendirir.

Biyofiziksel profil özel bir puanlama sistemi kullanır. Aşağıda listelenen beş testten ilk dördü ultrason ile yapılır; be­şincisi dış fetal monitörler ile yapılır. Her alana bir puan verilir. Değerlendiri­len beş alan:

• fetal nefes hareketleri
• fetal vücut hareketleri
• fetal güç
• amniyotik sıvı miktarı
• reaktif fetal kalp hızı (nonstres testi)

Test sırasında doktorlar fetal “nefes al­ma” hareketini değerlendirirler, bebeğin rahim içindeyken göğsünün genişleme­si. Bu puan oluşan fetal nefes hareketine dayanır.

Bebeğin vücudunun hareketleri kay­dedilir. Normal bir puan normal vücut hareketlerine işaret eder. Anormal puan, belirlenen süre içinde bebeğin az hareket etmesi ya da hiç hareket etmemesi duru­munda verilir.

Fetal güç, benzer bir şekilde değerlen­dirilir. Kolların veya bacakların hareket etmesi ya da hareket etmemesi kaydedilir.

Amniyotik sıvının hacminin değerlen­dirilmesi, ultrason muayenesinde dene­yim gerektirir. Normal bir hamilelikte bebeğin çevresinde yeterli miktarda su vardır. Anormal bir test sonucu amniyo­tik sıvı olmadığını ya da miktarının az olduğunu işaret eder.

Fetal kalp hızı, dış monitörler ile denet­lenir (nonstres testi). Bebeğin hareketiyle bağlantılı olarak fetal kalp hızındaki deği­şimleri değerlendirir. Değişim miktarı ve fetal kap hızındaki değişim sayısı, testi yapan kişiye göre ve bu kişinin normal ta­nımına göre farklılık gösterir.

Normal puan 2; anormal puan O’dır. 1 puan orta dereceli puan sayılır. Bu beş pu­anlamadan, değerler bir araya getirilerek toplam bir puan elde edilir. Değerlendirme, kullanılan cihazların gelişmişliğine ve testi yapan kişinin uzmanlığına göre değişir. Puan ne kadar yüksek olursa bebeğin duru­mu o kadar iyidir. Düşük puan ceninin sağ­lığı konusunda endişeye neden olabilir.

Puan düşükse, bebeğin dünyaya getiril­mesi tavsiye edilebilir. Ancak puan güven vericiyse test daha sonraki bir tarihte yi­nelenebilir. Sonuçlar bu iki değerin ara­sındaysa bir sonraki gün test tekrar yapı­labilir. Bu, hamileliğinizin koşullarına ve biyofiziksel profilin bulgularına bağlıdır. Doktorunuz herhangi bir karar vermeden önce bütün bilgileri değerlendirir.

Doğum sonrası hemoraj için birçok neden olabilir. En çok görülen nedenler, küçülmeyen bir rahim ve doğum işlemi sırasında vajina ya da rahim ağzında ya­ralanma veya yırtılmalardır.

Diğer nedenler, genital organlardaki travma, örneğin büyük veya kanayan bir epizyotomi veya rahimde bir yırtıl­ma, delik ya da parçalanmadır. Kan kaybı, kan damarlarının rahmin içinde (plasentanın bağlı olduğu yer) kanama­yı durdurmak için kompres yapamama­sından kaynaklanabilir. Hızlı doğum süreci, uzun doğum süreci, daha önceki birkaç doğum, rahim içi enfeksiyon, çok genişleyen bir rahim (çoğul cenin­ler nedeniyle) ya da genel anestezi için kullanılan belli ajanlar yüzünden rahim küçülmeyi başaramadığında ortaya çı­kabilir.

Yoğun kanama, yerinde kalan plasenta dokusundan da kaynaklanabilir. Bu du­rumda, plasentanın çoğu gider ama bir kısmı rahmin içinde kalır. Burada kalan plasenta dokusu hemen kanamaya neden olabilir ya da kanama haftalar hatta aylar sonra bile oluşabilir.

Kan pıhtılaşması ile ilgili problemler kanamaya neden olabilirler. Bu, hamile­likle bağlantılı olabilir ya da doğuştan gelen tıbbi bir sorun olabilir. Doğumun ardından kanama, doktorunuzun ve hemşirelerin sürekli size dikkat etmesini gerektirir.

Hastanede

Kaslar doğum süreci ve doğumda sarf edilen çabadan dolayı ağrır. Kalçalarınız ağrır ve şişer. Ayrıca epizyotomi olduysa acıyabilir.

Sezaryen ameliyatı olduysanız veya tüplerinizi bağlattıysanız yaranız ra­hatsızlık verebilir.

Gerekli olduğunda hemşireyi çağırma düğmesini kullanın! Bebekle duygusal bağ kurmak amacıy­la kendiniz ve eşiniz için farklı yollar deneyin.

Kollarınızdaki mucizeyi beslemek (memeyle ya da biberonla) biraz kor­kutucu olabilir ama yakında bu işi bir profesyonelmiş gibi yapacaksı­nız!

Ağır kanama veya vajinadan büyük kan pıhtılarının gelmesi bir probleme işaret edebilir.

Yüksek veya düşük kan basıncı daha fazla test yapmak için bir neden ola­bilir.

Ağrı ilaçla hafıflemelidir. Eğer hafifle­mezse hemşireye söyleyin. 38°C’nin üzerindeki ateş endişe nedeni olabilir.
Ağlamanız ya da duygusal davran­manız normaldir.

Bebeğe sosyal güvenlik numarası ala­bilmek için gerekli belgeleri isteyin. Belgeleri doldurun ve gönderildiğin­den emin olun.

Dinlenmeye çalışın. Telefonunuzun kapatılması ve ziyaretçilerin sınırlan­masını isteyin.

Bebeğin doğumuyla 5-7,5 kilo vermiş olsanız bile geri kalan kiloları verme­niz biraz zaman alacak. Enerjinizi yüksek tutmak için ve emziriyorsanız süt üretimi için iyi beslenin. Doğum süreci, doğum ve bebekle ge­çirdiğiniz ilk birkaç saatle ilgili düşün­ce ve duygularınızı yazın. Eşinizi de aynısını yapması için teşvik edin. Bebek bakımı konusunda hastanedeki videoları izleyin. Personelden açıkla­ma veya yardım isteyin.

Pediatrınızın ismini, adresini ve tele­fon numarasını alın. Sorular sorun ve hastanedeki hemşire­lerden ve personelden yardım alın. Eşinizden, size hastane odasının dışın­da bir yürüyüşe çıkarmasını isteyin. Bir aile olarak duygusal bağ kurmanız için kendinize, eşinize ve bebeğinize zaman ayırın.

Daha önce ele aldığımız gibi, doktora gittiğinizde büyük bir olasılıkla pelvik muayene olursunuz. Hamileliğin bu aşa­masında, suni sancıya ne kadar hazır ol­duğunuz da değerlendirilir.

Doktorunuz bu belirlemeyi yapmak için Bishop skorunu kullanabilir. Bu ra­him ağzı puanlamasıyla ilgili bir yön­temdir, doğum sürecini başlatma başarı­sını önceden belirlemek için kullanılır. Her nokta için bir puan verilir, daha son­ra toplam bir puan için bunlar birbirine eklenir. Bu, doktorun doğum sürecini başlatma kararını vermesine yardım eder.

- Doğum Sürecini Başlatmak için Rahim Ağzının Olgunlaştırılması

Günümüzde doktorlar bazen doğum sürecini başlatmadan önce rahim ağzını olgunlaştrırlar. Rahim ağzının olgunlaş-trnlması; rahim ağzının ilaç kullanılarak yumuşatılması, inceltilmesi ve genişletilmesidir.

Bu amaçla çeşitli hazırlıklar yapılır. En çok yaygın olan ikisi Predipil Jel (dinop-rostone rahim ağzı jeli 0,5 mg) ve Cervidil’dir (dinoprostone, 10 mg). Cervidil, kontrollü yayılma yöntemi kullanır.

Vakaların çoğunda, doktorlar suni san­cıdan bir gün önce rahim ağzını hazırla­mak için Prepidil veya Cervidil kullanır­lar. Her iki karışım da vajinanın tepe noktasına, rahim ağzının arkasına sürü­lür. İlaç doğrudan rahim ağzına yayılır ve suni sancı için olgunlaşmasına yar­dım eder. Doktorlar hastanenin doğum süreci ve doğum bölgesinde uygularlar, böylece bebek gözlemlenebilir.

- Doğum Sürecini Başlatmak

Doktorunuz doğum sürecini başlatırsa, yukarıda belirtildiği gibi önce rahim ağzı­nı olgunlaştırılabilir daha sonra damar yo­luyla Oksitoksin alırsınız. Bu ilaç sancılar başlayana kadar azar azar başlayarak veri­lir. Aldığınız Oksitoksin miktarı bir pom­pa tarafından kontrol edilir, böylece çok fazla Oksitoksin almamış olursunuz. Oksitoksin alırken bebeğin doğum süreci­ne olan reaksiyonu gözlemlenir.

Oksitoksin doğum sürecine başlama­nıza yardım etmek için sancıları başlatır. Bütün işlemin uzunluğu -bebeğin doğu­muna kadar rahim ağzının olgunlaştırılması- kadından kadına değişir.

Doğum sürecinin başlatılması ya da suni sancının vajinal yoldan doğumu ga­ranti etmediğini bilmeniz önemlidir. Bir­çok örnekte suni sancı işe yaramaz. Bu durumda sezaryen ameliyatı gerekir.

Doktora gitmeye devam ediyorsunuz ve doktor size “Eminim yakında olacak. Sadece sabredin.” der. Çığlık atmaya ha­zırmış gibi hissedersiniz ama sakin olun. Yakında bitecek  sadece şu anda bekle­mek hiç bitmeyecekmiş gibi gelir.

Doğum Tarihini Geciktiğinde Ne Olur?

Bebeğin doğumunu bekliyordunuz. Günleri saydınız ama o gün geldi ve geçti. Ortada henüz bebek yok! Daha önce bahsettiğimiz gibi her kadın tahmi­ni doğum tarihinde doğum yapmaz. Bü­tün bebeklerin yaklaşık % 10′u 2 hafta­dan fazla geç doğar. (41+6 haftalık bir bebek doğum tarihi geçmiş bir bebek de­ğildir)

Doktorunuz sizi muayene eder ve be­beğin rahimde hareket edip etmediğini, amniyotik sıvı miktarının sağlıklı ve normal olup olmadığını belirler. Eğer bebek sağlıklı ve aktifse genellikle doğum süreci kendi kendine başlayana ka­dar denetlenirsiniz.

Gün aşımı olan bir bebeğin iyi oldu­ğundan ve rahimde kalıp kalamayacağın­dan emin olmak için testler yapılabilir. Bu testler bir nonstress testi, konraksiyon stres testi ve biyofıziksel profil testlerini içerir. Eğer fetal sıkıntı işaretleri gözlemlenirse, genellikle doğum süreci başlatılır.

- Kendinize İyi Bakmaya Devam Edin

Çoğunlukla gün aşımı olduğunda olumlu bir yaklaşımı korumanız zordur. Ama henüz vazgeçmeyin.
İyi beslenmeye devam edin ve sıvı alı­mınızı koruyun. Eğer herhangi bir prob­lem çıkmadan öyle yapabilirseniz, hafif egzersiz yapın, örneğin yürüme veya yüzme gibi.

Hamileliğin bu aşamasında yapabile­ceğiniz en iyi egzersizlerden biri su eg­zersizidir. Dengenizi kaybetme ya da düşme korkusu olmadan yüzebilir veya su egzersizleri yapabilirsiniz. Hatta ha­vuzda sadece ileri geri yürüyebilirsiniz!

Şimdi dinlenin ve rahatlayın, çünkü bebeğiniz yakında doğacak ve çok meş­gul olacaksınız. Zamanı bebek için eşyalar hazırlayarak geçirin böylece hastane­den her ikiniz birlikte döndüğünüzde ta­mamen hazır olacaksınız.