Ülkemizde doğum sırasında gelişen sebepler dolayısıyla hemen her gün bir kadın hayayını kaybetmektedir. Üstelik üç doğumdan sonraki gebeliklerde bebek ölümlerinde ise oran hızla artmaktadır. Aile Planlaması Hayat Kurtarır sloganı ile kadınlarda doğum aralığının iki yıldan az olmaması gerektiği belirtiliyor.

Birleşmiş Milletlerin bu konudaki araştırmaları sonuçlarında ise aile planlamasının tüm dünyada önemli sorun olduğu görülüyor. Ne yazık ki diğer ülkelerde de pek çok kadın aile planlaması imkanlarından yararlanamıyor.

Türkiye’de doğum sırasında gelişen sebeplerle her gün bir kadın hayatını kaybediyor.

Maalesef  bu ölümlerin neredeyse yarısı istenmeyen gebelikler sonucunde gerçekleşiyor.

Doğum aralığının iki yıldan az olması ve üç gebelik anne için riskli oluyor.

İki yıldan daha kısa sürelerle oluşan gebelik ve doğumlarda bebek ölümlerindeki oran ise her geçen gün hızla artıyor. Üstelik üçüncü gebelik sonrasında bebek ölümlerindeki oran 3,5 katına çıkıyor.

Doğum esnasında annenin ölümü ile bebek ölüm riski de sekiz kat artıyor.

Bu sorunlardan anne ve bebek için en önemli olanı anne sütünün azalması veya kesilme ihtimalidir. Bunu hiçbir anne istemez. Peki, diyetle veremeyecekseniz bu kilolardan nasıl kurtulabilirsiniz? Elbette anneler için bunun bir cevabı vardır.

Doğum sonrası kilolar ve zayıflama;

- Çalışıyorsanız ve zamanınız yoksa ve diyet yapmak sizin için en uygunu ise bunu katiyen yapmıyorsunuz. Bunun yerine yalnızca öğünlerinizi sabit tutarak kilonuzu korumaya çalışmalısınız.

- Zamanınız varsa günde en az bir saat egzersiz ve spor yaparak programlı bir şekilde zayıflayabilirsiniz

- Emzirme sürecinde illa ki çok az yemek tüketmeyi düşünüyorsanız, günlük tüketiminizde en az iki adet kivi veya elma ile bir tas komposto veya katkısız meyve suyu içmelisiniz.

- Tabii ki bu süreçte süt ve süt ürünlerinin tüketimine de özen göstermelisiniz.

Sağlıklı bir yaşam için kendinizi düşünmeden önce dünyaya getirdiğiniz o en değerli varlıkları düşünmeyi unutmayın…

Bu dönem ilk âdet döneminiz olabilir. Daha yoğun, daha uzun süreli ve daha farklı olabilir.
Doğum kontrolü konusunda herhangi bir şey yapmadıysanız, şimdi yapın! (Aynı yıl iki doğumgünü birden kutla­mak istemediğiniz sürece.) Bebek biraz gerginse ve kendisini ya­tıştırmaya ihtiyacı varsa ağlamasına izin vermek uygundur. Kilolarınız istediğiniz kadar hızlı yok olmuyor olabilir. Egzersiz yapmaya ve iyi beslenmeye devam edin. Amacını­za ulaşacaksınız!

Bebeğin dönüm noktalarını yazın; bunları bebeğin kitabına ya da bir gün­lüğe yazın.
Bebeğin bakımına katılmak için eşinizin yapabileceği işleri düşünün. Yapabildiği zaman yardım etmesine izin verin. Emzirmeyi bıraktıysanız bebeğin ba­basının onu biberonla beslemesine izin verin.

Kilonuzu ölçmek hâlâ gözünüzü kor­kutan bir iş olabilir. Ama sakin olun, iyi beslenmek ve egzersiz yapmak için sıkı çalışmaya devam edin. Emziriyorsanız ilk adet kanamanız bu dönemde olabilir. Hamilelikten önce­kine göre daha yoğun, daha uzun süre­li ve farklı olabilir.

Her şeyi kendiniz yapmaya çalışma­yın. Eşinizin ve diğer insanların yar­dım etmesine izin verin. Bebeğinizi besleme programı iyi hazır­lanmalıdır.

Kendinize zaman ayırın. Düzenli aktiviteler, örneğin egzersiz yapma, bebek oyun grupları ve diğer annelerle tanışma gibi, için ayarlama­lar yapın.

Hamilelikten önce giydiğiniz kıyafetle­rin bazıları üzerinize olmaya başlıyor. Bebeğin özel dakikalarını eşinizle pay­laşın.

Bebeğin seslerini kaydedin ya da resim çekin. Bir kayıt cihazı ve video kame­ra bunun için harikadır! Bebeği olan bir arkadaş bulun ve ço­cuk bakımı görevlerini paylaşın. Bu, kendinize vakit ayırmanız amacıyla her ikiniz içinde güzel bir yoldur.

Hâlâ, özellikle emzirirken ağrılı rahim kasılmaları duyacaksınız. Göğüslerinizin sütle dolu olması, tı­kanması ve sızıntı olması normaldir. Epizyotomi veya yırtılma bölgesi bü­yük bir olasılıkla hâlâ ağrır. Ayrıca kaslar da ağrıyor olabilir.

Hamilelik kıyafetleri giyilebilecek en rahat giysiler olabilir. Bacaklarınız hâlâ şiş olabilir. İdrarınızı ya da dışkınızı kaçırabilir ve kontrol edemeyebilirsiniz. Kanama yoğunlaşırsa veya kan pıhtıla­rı gelirse doktorunuzu arayın.

Göğüslerinizde kırmızı çizgiler ya da sert noktalar olması bir problem oldu­ğunu gösterebilir.
Ateşiniz çıkarsa doktorunuzu arayın. Kendinizi yormayın; ev işleri konu­sunda düşünmeyin.
Nedensiz yere ağlamak, iç çekmek ve­ya gülmek normaldir. Arkadaşlarınızdan ve ailenizden kesin­likle yardım isteyin. Yandan bakıldığında hâlâ hamile gibi görünebilirsiniz.
Hâlâ hamilelikte aldığınız ekstra kilo­ların bir kısmını taşıyorsunuz.

Bebeğin doktorla ilk randevusunu ayarlayın.

Bebeği sigorta poliçenize eklettirin. Bir zaman sınırlaması olabilir, o yüz­den geciktirmeyin.
Önemli “bebek” belgelerini bir arada bulundurun, örneğin doğum sertifika­sı, aşı kaydı (bebeğin pediatra ilk gö­türdüğünüzde verilir) ve bebeğin sos­yal güvenlik kartı.
6 hafta sonraki doğum sonrası checkup randevunuzu alın.
Henüz başlamadıysanız günlük bakım düzenlemeleri için plan yapmaya baş­layın.
Size yardımcı olması ve kendisini işe yarar hissetmesi için eşinize bir iş ve­ya görev verin.

Evde 2. Hafta

Göğüsleriniz dolu (ister emzirin ister emzirmeyin) ve rahatsız edicidir. Basurlar hâlâ acır ama daha iyi olma­ları gerekir.
Şişme ve su tutmanın ortadan kalkmasıyla bazı giysilerinizi ve ayakkabıla­rınızı tekrar giyebilirsiniz. Bebeği beslemek daha kolay olacaktır. Öksürdüğünüzde, kahkaha attığınız­da, hapşırdığınızda veya ağır bir şey kaldırdığınızda dışkı ya da idrarınızı kaçırabilir ve kontrol edemeyebilir­siniz.
Büyük olasılıkla yorgunsunuz. Bebe­ğin bakımı çok fazla zaman ve enerji gerektirir.
Kötü kokulu veya sarı-yeşil renkli bir vajinal akıntı bir probleme işaret ede­bilir; bu aşamada azalmalıdır. Azalmazsa doktorunuzla görüşün.

Bebeğin yanına gitmeden önce biraz ağlamasına izin vermek uygundur. Neredeyse aşağıya baktığınızda ayak­larınızı görebilirsiniz (karnınız gittikçe küçülüyor).
Pediatr ile olan randevunuzda sormak istediğiniz her soruyu yazın. Sezaryen ameliyatı olduysanız veya tüplerinizi bağlattıysanız doktorla ran­devunuzu kaçırmayın; yaranızın kont­rol edilmesi gerekir. Günlüğünüze düşüncelerinizin ve duy­gularınızın birazını yazın.

Evde 3. Hafta

Kalçalarrnızın çevresindeki şişme ve ağrı azalıyor ama uzun süre oturmak hâlâ çok rahat vermeyebilir. Ellerdeki şişme azalır. Hamilelik döne­minde yüzüklerinizi çıkardıysanız on­ları tekrar takmayı deneyin. Bebek gece ile gündüz arasındaki farkı bilmez; bu yüzden sizin de uyku düze­niniz bozulur.

Bir yere gitmek için harcadığınız ha­zırlanma süresi, bebek doğduktan son­ra yaklaşık üç katına çıkar. Bacaklarınızda özellikle de baldırların arkasında kırmızı çizgiler, sert nokta­lar varsa doktorunuzu araym. Bu bir kan pıhtısı olabilir.

Bazı zamanlar mutsuz ve depresif his­sedebilirsiniz. Hatta ağlayabilirsiniz. Varisli damarlarınız olabilir, tıpkı an­nenizde olduğu gibi! Hamilelikten sonra iyileştikçe ve tekrar egzersiz yapmaya başladıkça daha iyi duruma gelirler.
Karnınızdaki deri, ayağa kalktığınızda hâlâ gergin görünür. Bebeğin pediatr ile olan ilk randevusu­na gidin. Büyük olasılıkla bebeğin aşı kaydını alacaksınız. Bunu, bebeğin di­ğer belgeleri ile birlikte düzenli bir ye­re koyun.

Bir sürü resim ve görüntü çekin! Bebe­ğin ne kadar çabuk değiştiğini ve bü­yüdüğünü görünce şaşıracaksınız. Eşinizi de olaya dahil edin. Bebeğin bakımına yardım etmesine izin verin. Ev işleri için yardımını isteyin. Bu noktaya kadar, 200′den fazla bebek bezi değiştirdiniz artık bir uzmansınız.

Evde 4. Hafta

Kaslar iyileşir ve artık daha çok iş ya­pabilirsiniz. Haberiniz olsun bir süre­dir kullanmadığınız kasları germek ya da incitmek kolaydır. İdrar ve dışkı kontrolü iyileşmeye başlar. Kegel egzersizleri yapmak işe yarar. Bebek, düzenli bir programa uyum sağlamanın işaretlerini gösterir. Daha önce yapması kolay işler, örne­ğin eğilmek veya ağır kaldırmak artık zor olabilir. İşleri yavaş yapın, hatta en kolay ev işlerinde bile kendinize uzun zaman verin.

Doğumdan sonraki ilk âdet periyodu­nuz herhangi bir anda olabilir. Emzirmiyorsanız ilk periyodunuz genellikle doğumdan 4—9 hafta sonra olur ama daha erken de olabilir. İdrarınızdaki kan, koyu veya bulanık idrar, idrarınızı yaparken şiddetli kramp veya ağrı idrar yolu enfeksiyo­nunun semptomları olabilir. Doktoru­nuzu arayın.
Yürüyüş ve hafif egzersiz yapıyordu­nuz ve kendinizi iyi hissettiriyordu. Devam edin!

6 hafta sonraki doğum sonrası rande­vunuzu kontrol edin. Aklınıza gelen her soruyu bir yere yazın. Eşinizle bir akşam dışarı çıkmak iyi bir fikirdir. Büyük ebeveynler, diğer aile üyeleri ve arkadaşlar bebeğe bakabi­lirler.
Bebeğinizle geçirdiğiniz zaman özel­dir. Yakında tekrar işe başlayacak ya da diğer aktivitelerle ilgileniyor olabi­lirsiniz.

Evde 5.Hafta

• Düzenli aktivitelere yeniden başladığı­nızda kaslarınızda ve sırtınızda ağrılar olabilir.
• Epizyotomi veya rektum bölgesinde zaman zaman dışkınızı yaparken ra­hatsızlık olabilir.
• İdrar torbası ve bağırsak kontrolü yeni­den sağlandı.
• Yeniden işe başlamak konusunda sa­bırsızlanıyor olabilirsiniz. Arkadaşla­rınızı ve yaptığınız işi özlemiş olabi­lirsiniz.
• İşe geri dönmek ve her dakikayı bebeğinizle geçirememek zor ola­bilir.
• Doğumdan sonra doğum kontrolü için plan yapın. Bir doğum kontrol yönte­mine karar verin ve başlamak için ha­zır olun.
• Bebek sonrası depresyon, tamamen or­tadan kalkmadıysa da daha iyi durum­dadır.
• İşe geri dönme konusunda biraz sinirli olabilirsiniz.
• Kıyafetler hâlâ rahat gelemeyebilir, ha­milelikten önce bol olsalar bile.
• Kendinize bu kiloları almanın 9 ay sürdüğünü hatırlatın. Hamilelikten önceki görünümünüze dönmeniz biraz zaman alacak.
• İşe yeniden başlamak planlama ge­rektirir. “İşe geri dönüş” programı­nızı etkili kılmak için şimdiden baş­layın.
Günlük bakım, çocuk bakımı, bakıcılık ve diğer şeyler yakında yerine oturma­lıdır. Aile ve arkadaşlar önemli etmen­ler olabilirler.
• 6 hafta sonraki check up sırasında pelvik muayene genellikle tahmin ettiği­niz kadar kötü olmaz.
• Bebeğin doğumundan beri 6 haftada rahminiz bir karpuz büyüklüğünden yumruk büyüklüğüne kadar küçüldü; artık yaklaşık 60 gram.
• Doğumdan 6 hafta sonraki randevu­nuzda birkaç önemli konuyu tartışın, örneğin doğum kontrol, mevcut aktivite seviyeniz, sınırlamalar ve gelecek­teki hamilelikler.
• Doğum uzmanınızın ofisindeki kişiler büyük olasılıkla size yardımcı oldular. Onlara teşekkür edin ve onlara soru sormak için arayıp arayamayacağınızı sorun.
• Hâlâ bebek sonrası depresyon yaşıyor­sanız veya her gün depresif hissedi­yorsanız doktorunuza söyleyin.
• Kanamanız varsa ya da kötü kokulu bir akıntınız varsa doktorunuza söyleyin.
• Bacaklarınızda ağrı veya şişlik varsa ya da göğüsleriniz kırmızı ve hassassa, bunu doktora bildirin.
• Sorular sorun; bir liste yapın.

Bazı iyi sorular:

- Doğum kontrolü İçin seçeneklerim nelerdir?
- Egzersiz veya cinsel ilişki açısından sınırlama var mı?
- Tekrar hamile kalmaya karar verir­sem bu hamilelik ve doğum konusunda bilmem gereken bir sey var mı ?

Eğer bebeği de doğum sonrası check-up kontrolüne yanınızda götürürse­niz yanınıza gerekli malzeme­leri alın. Beklemek zorunda kalabi­lirsiniz.
Yakında işe başlayacaksanız, çocuk bakımı düzenlemelerini iki kez kont­rol edin.
Eşinizi mümkün olduğunca olaya dahil etmeye çalışın.
Günlüğünüze düşüncelerinizi ve işle­rinizi yazmaya devam edin. Eşinizi de aynı şeyi yapması için teşvik edin.

• Bebeğin bir düzeni var; çoğu zaman geceleri tamamen uyur.

• Yıllık muayenenizi veya Pap Smear testinizi kaçırmayın.

• Vücudunuz hamilelikten önceki görü­nümüne dönüyor. Karnınız düzleşti, hamilelik kilosunun çoğunu verdiniz ve kendinizi harika hissediyorsunuz.

• Kendinize dikkat etmeye devam edin. İyi beslenin, yeteri kadar dinlenin ve egzersiz yapın.

• Yaşamınızdaki bu dönem hakkında duygularınızı yazın. Eşinizi de aynısı­nı yapması için teşvik edin.

• Çocuk bakımını paylaşmak bebek oyun grupları oluşturmak için iyi bir yoldur. Diğer çocuklarla iletişim kur­mak bebeğinize iyi gelir.

• Bebeğin 1. yaş günü yaklaştı. Bunu kutlayın!

• Bebeğin ilk kelimelerinin, ilk adımla­rının ve diğer ilklerin hepsinin keyfini çıkarın.

• Bebeğin resimlerini çekmeye devam edin.

• Başka bir hamilelik düşünüyor olabi­lirsiniz.

Hastanede

Kaslar doğum süreci ve doğumda sarf edilen çabadan dolayı ağrır. Kalçalarınız ağrır ve şişer. Ayrıca epizyotomi olduysa acıyabilir.

Sezaryen ameliyatı olduysanız veya tüplerinizi bağlattıysanız yaranız ra­hatsızlık verebilir.

Gerekli olduğunda hemşireyi çağırma düğmesini kullanın! Bebekle duygusal bağ kurmak amacıy­la kendiniz ve eşiniz için farklı yollar deneyin.

Kollarınızdaki mucizeyi beslemek (memeyle ya da biberonla) biraz kor­kutucu olabilir ama yakında bu işi bir profesyonelmiş gibi yapacaksı­nız!

Ağır kanama veya vajinadan büyük kan pıhtılarının gelmesi bir probleme işaret edebilir.

Yüksek veya düşük kan basıncı daha fazla test yapmak için bir neden ola­bilir.

Ağrı ilaçla hafıflemelidir. Eğer hafifle­mezse hemşireye söyleyin. 38°C’nin üzerindeki ateş endişe nedeni olabilir.
Ağlamanız ya da duygusal davran­manız normaldir.

Bebeğe sosyal güvenlik numarası ala­bilmek için gerekli belgeleri isteyin. Belgeleri doldurun ve gönderildiğin­den emin olun.

Dinlenmeye çalışın. Telefonunuzun kapatılması ve ziyaretçilerin sınırlan­masını isteyin.

Bebeğin doğumuyla 5-7,5 kilo vermiş olsanız bile geri kalan kiloları verme­niz biraz zaman alacak. Enerjinizi yüksek tutmak için ve emziriyorsanız süt üretimi için iyi beslenin. Doğum süreci, doğum ve bebekle ge­çirdiğiniz ilk birkaç saatle ilgili düşün­ce ve duygularınızı yazın. Eşinizi de aynısını yapması için teşvik edin. Bebek bakımı konusunda hastanedeki videoları izleyin. Personelden açıkla­ma veya yardım isteyin.

Pediatrınızın ismini, adresini ve tele­fon numarasını alın. Sorular sorun ve hastanedeki hemşire­lerden ve personelden yardım alın. Eşinizden, size hastane odasının dışın­da bir yürüyüşe çıkarmasını isteyin. Bir aile olarak duygusal bağ kurmanız için kendinize, eşinize ve bebeğinize zaman ayırın.